Afganistan (2018)

2018’de ülkede görev yapan MSF çalışanı sayısı: 2.514 | 2018 yılı harcamaları: 32 milyon avro | MSF’nin ülkede faaliyete başladığı yıl: 1980 | msf.org/afghanistan

ÖNE ÇIKAN TIBBİ VERİLER:

411.700 ayakta tedavi

74.600 yardımcı olunan doğum

6.890 büyük çaplı cerrahi müdahale

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), 2018 yılında Afganistan’daki çatışmalar şiddetlendikçe ülke genelinde acil servis, çocuk sağlığı ve anne sağlığı hizmetleri başta olmak üzere birçok programın faaliyetlerini güçlendirdi.

2018 yılında Afgan halkı kuraklık gibi doğal afetlerle ve şiddet nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalırken, güvenlik sorunları ve sağlık sisteminin işlevsizliği nedeniyle de ciddi sıkıntılar yaşadı. Dolayısıyla tıbbi yardım almak için sağlık merkezlerimize başvuran insanlar sürekli arttı. Afganistan’da çatışmalar insanların sağlık hizmetlerine erişimini büyük ölçüde engellerken, bu konuda karşılaştıkları bir diğer büyük engel de ekonomik sorunlar. Afganların yüzde 50’sinden fazlası yoksulluk sınırı altında yaşıyor ve yaklaşık 10 milyon kişinin temel sağlık hizmetlerine erişimi ya çok kısıtlı, ya da hiç yok.[1]

Kabil’deki faaliyetler

Ülkenin diğer bölgelerindeki güvenlik sorunlarından kaçan ya da iş fırsatları arayan insanların gelmesiyle başkent Kabil son on yılda büyük bir nüfus artışı yaşadı. Pakistan ve İran’daki Afganistanlıların geri dönmesi de nüfus artışına katkıda bulundu.

2009’dan beri doğu Kabil’deki Ahmet Şah Baba Bölge Hastanesi’nde Halk Sağlığı Bakanlığı’na destek veriyoruz ve anne sağlığı ve acil servise ağırlık vererek ayakta ve yatarak tedavi hizmetleri sunuyoruz. 2018 yılında faaliyetlerimizi devretmeye başladık, Aralık ayı sonunda ayakta tedavi hizmetlerimizin bakanlığa devrini gerçekleştirdik. 2009 ile 2018 yılları arasında ekiplerimiz 1 milyondan fazla ayakta tedavi gerçekleştirdi, acil servisteyse 460.000’den fazla kişi tedavi edildi. 2018’de yenidoğan bakımı, çocuk sağlığı, doğum öncesi ve sonrası bakım, ameliyat hizmetleri, beslenme yetersizliği tedavisi, aile planlaması, sağlık bilgilendirme ve aşılama hizmetlerine de destek verdik. Gebelik ve doğum alanındaki diğer faaliyetlerimizi 2019’un Mart ayı sonunda devretmiş olacağız.

Daşti Barçi Hastanesi’nde günde 24 saat doğum hizmeti verilmesi için Halk Sağlığı Bakanlığı’na destek vermeye devam ettik. Bu hastane, 1 milyondan büyük nüfusa sahip bölgede acil ve komplikasyonlu doğumlarda tıbbi destek veren tek merkez. Burada sancı ve doğum odalarımız, ameliyathanelerimiz, uyanma odamız, 30 yataklı doğumhanemiz ve 20 yataklı yenidoğan ünitemiz var. 2018 yılında ekiplerimiz 15.000’den fazla doğuma yardımcı oldu ve durumu ağır olan 1.300’den fazla bebek, yenidoğan ünitesinde tedavi altına alındı. Bölgedeki başka bir hastaneye personel, eğitim ve temel ilaç sağlayarak doğum sağlığı hizmetlerine destek veriyoruz.

Host Doğum Hastanesi

MSF’nin Host Doğum Hastanesi’nde fotoğraf ve video çekmek kültürel nedenlerden dolayı neredeyse tamamen yasak. Bu resim, hastanede doğan bebeklerin ve hastane çalışanlarının hikâyelerinin çizimlerle anlatıldığı “Hila: Afganistan’da Doğdu” kitabından. Çizim: Aurelie Neyret.

Doğu Afganistan’da 2012 yılından beri yalnızca doğum hizmetine ayrılmış bir hastanede hizmet veriyoruz ve kadınların günün her saatinde güvenli bir ortamda doğum yapabilmelerini sağlıyoruz. Doğumların sayısı artmaya devam ediyor, ekibimiz 2018 yılında yaklaşık 23.500 doğuma yardımcı oldu. Host Vilayeti’ndeki doğumların neredeyse yarısına MSF’nin destek olduğu tahmin ediliyor.

Bunun yanında, MSF hastanesini komplikasyon gelişen vakalara ayırabilmek için, uzak bölgelerdeki beş sağlık merkezine normal doğumlarda yardımcı olma kapasitesini arttırma desteği veriyoruz. Bu destek MSF hastanesine sevk sistemini güçlendirmek, tıbbi malzeme sağlamak, personel eğitimi, daha fazla ebenin çalışabilmesi için mali yardım ve merkezlerin ikisinde yeni doğumhaneler inşa etmeyi kapsıyor. Ayrıca Host Bölge Hastanesi’nin doğumhanesine de personel, mali ve lojistik kaynak sağlayarak destek sunuyoruz.

Büst Hastanesi, Leşkergâh

2009’dan beri Güney Afganistan’daki yalnızca üç sevk hastanesinden birisi olan Büst Bölge Hastanesi’ne destek oluyoruz. Hastane, aktif çatışmalardan en çok etkilenen bölgelerden birisi olan ve tam kapasiteyle çalışan çok az sağlık merkezine sahip Güney Helmand Vilayeti’nin başkentinde bulunuyor. Yolların güvenli olmaması ve üzerlerinde çok sayıda kontrol noktası bulunması da bu bölgede insanların sağlık hizmetine ulaşmasını zorlaştırıyor, dolayısıyla hastalar hastaneye vardıklarında durumları çoğu zaman kritik oluyor. 2018’de hasta sayısında, hastanenin kapasitesini zorlayan önemli bir artış görmeye devam ettik. Ekiplerimiz 14.000’den fazla doğuma yardımcı oldu, acil serviste 133.500’den fazla tedavi hizmeti verdi ve yaklaşık 5.000 çocuğu beslenme yetersizliğinden dolayı tedavi etti.

Herat’ta acil servise destek

Nisan ayında, batı Afganistan’daki en büyük sağlık merkezlerinden birisi olan Herat Bölge Hastanesi’nin acil servisinde çalışmaya başladık ve çalışanlara hastanedeki hasta akışını iyileştirme, triyaj ve çok sayıda yaralı olduğu durumların idaresi konularında eğitim verdik. Yıl boyunca Herat, Badgis ve Gor vilayetlerinin çatışmalardan ve kuraklıktan etkilenen bölgelerinde evlerinden ayrılmak zorunda kalan yaklaşık 150.000 kişinin Herat kentine ulaştığı tahmin ediliyor. Aralık ayında, ülke içinde yerinden edilmiş kişiler için,  kadınlara ve 5 yaşından küçük çocuklara hizmete vermeye odaklanan bir kış kliniği kurduk.

Aralık 2018’de, MSF’nin Herat’taki kliniğinde bir gebelik muayenesi. Altıncı çocuğuna hamile olan Jamala, Ağustos ayında kuraklık yüzünden Badgis Vilayeti’ndeki evini terk etmek zorunda kalmış. Fotoğraf: Adhmadullah Safi.

Kandehar’da ilaca dirençli tüberküloz

2016 yılından beri Kandehar Vilayeti’nde ilaca dirençli tüberküloz (İD TB) hastalarının teşhis ve tedavisi için Sağlık Bakanlığı’na destek veriyoruz. Bu süre içinde programımıza 102 İD TB hastası kaydoldu ve bunların yarısından fazlası, en az 20 ay olan tedavi süresini kısaltan yeni bir tedavi rejimine başlatıldı. 2019’un ikinci yarısında açılması planlanan 24 yataklı yeni bir tüberküloz merkezinin temeli Eylül ayında atıldı. Ayrıca Mirveys Bölge Hastanesi’nde ve Vilayet Verem Merkezi’nde ilaca duyarlı hastalara tedavi sunan Halk Sağlığı Bakanlığı’na destek verdik. Yalnızca 2018 yılında, ilaca duyarlı yaklaşık 1.100 tüberküloz vakası teşhis edildi.

Kunduz’da yara tedavisi

2017’nin Temmuz ayında, ufak yanıklara, travmaya, önceki ameliyatlara ya da diyabet gibi kronik deri lezyonlarına neden olan hastalıklara bağlı yaraların tedavisi için bir ayakta tedavi merkezi açtık. Stabil durumdaki hastalara hizmet veren bu merkezde 2018’de yaklaşık 2.400 hasta tedavi edildi, 14.000 tedavi sonrası takip muayenesi gerçekleştirildi. Kunduz’un batısındaki Çardara bölgesinde hastaları stabilize ettiğimiz küçük kliniğimizde çalışmaya devam ettik, şehirde yeni bir MSF travma merkezinin inşaatına başladık.

2015’te ABD tarafından yapılan ve travma tedavi merkezimizi yerle bir ederek 24 hastanın, 14 çalışanımızın ve hasta yakınlarından 4 kişinin ölümüne neden olan hava saldırısının ardından, MSF çalışanlarına, hastalarına ve hastanelerine saldırılmayacağı yönünde verilen sözlere resmiyet kazandırmak için çatışmanın tüm taraflarıyla görüşmelere başladık. Bugün elimizde, sağlık hizmetine ihtiyaç duyan herkesin, etnik kökenine, siyasi görüşüne ya da çatışmanın hangi tarafında yer aldığına bakılmaksızın MSF tarafından tedavi edilebileceğini kabul eden açık beyanlar var.

Kaynak: MSF 2018 Uluslararası Faaliyet Raporu

[1] Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi ve Merkezi İstatistik Kurumu’nun Afganistan Yaşam Koşulları Anketi 2016-2017.

Yorum Yapın