Irak (2018)

2018’de ülkede görev yapan MSF çalışanı sayısı: 1.513 | 2018 yılı harcamaları: 45,5 milyon avro | MSF’nin ülkede faaliyete başladığı yıl: 2003 | msf.org/iraq

ÖNE ÇIKAN TIBBİ VERİLER:

197.600 ayakta tedavi gerçekleştirildi

38.500 seans bireysel ruh sağlığı danışmanlığı sağlandı

11.100 doğuma yardımcı olundu

3.780 cerrahi müdahalede bulunuldu

Halen yaklaşık 2 milyon insanın[1] yerinden edilmiş durumda olduğu ve birçok sağlık merkezinin hasar gördüğü ya da yerle bir olduğu Irak’ta tıbbi ihtiyaçlar son derece yoğun.

13 yaşındaki Felluceli Hüsyan eski bir bisikletle oynuyor. Hüsyan ve ailesi 3 yıldır Emriyet el Felluce kampında, çadırda yaşıyor. Ekim 2018.
Fptoğraf: Mohammad Ghannam/MSF.

2017 yılı sonlarında çatışmalar azalmış ve 2018’de, yerinden edilmiş insanlar arasında geri dönüşler artmış olsa da, eve dönüşün önünde önemli engeller bulunuyor. Yerinden edilmiş birçok aile gerekli belgelere sahip değil, mülkleri ve geçim kaynakları ya zarar görmüş ya da yok olmuş ve bazı bölgelerde güvenlik endişesi devam ediyor. Devam eden siyasi çekişmeler, aşiretler arası anlaşmazlıklar ve silahlı grupların saldırıları yüzünden ortam hâlâ karışık, durum hâlâ belirsiz.

2018 yılında Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), yerinden edilmiş kişilere, evlerine geri dönenlere ve şiddetten en çok etkilenen topluluklara temel sağlık hizmetleri ve bulaşıcı olmayan hastalıkların tedavisinden doğum, çocuk ve acil servis hizmetleri, cerrahi müdahale ve ruh sağlığı desteğine kadar birçok farklı hizmet sunmaya devam etti. Ayrıca Irak’ın sağlık sisteminin yeniden kendi ayakları üzerinde durmasına yardımcı olmak için savaştan en çok etkilenen bazı bölgelerde hastane ve klinikleri rehabilite ettik ve bu merkezlere ekipman sağladık.

Anbar Vilayeti

Ülke içinde yerinden edilmiş kişiler için kurulmuş iki kampta birinci basamak sağlık hizmeti vermeyi ve kronik hastalıkları tedavi etmeyi sürdürdük, psikiyatrik desteğin de dahil olduğu ruh sağlığı hizmetlerimize de devam ettik. Yılın ikinci yarısında kampların nüfusu gitgide azalıp bizden başka kuruluşlar da sağlık hizmeti vermeye başladıkça faaliyetlerimizi onlara devrettik.

Nisan ayında, orta ve ileri seviye ruh hastalıklarını tedavi etmek için Ramadi Eğitim Hastanesi’nde bir ayakta tedavi kliniği açtık.

Bağdat Vilayeti

Bağdat Tıbbi Rehabilitasyon Merkezi’ndeki ekiplerimiz 2018 yılında 261 ağır yaralı hastaya fizyoterapi, ağrı kontrolü ve ruh sağlığı tedavisi de dahil olmak üzere ameliyat sonrası rehabilitasyon hizmeti verdi.

Ayrıca Sadr şehrindeki İmam Ali Hastanesi’nde yüksek kalitede sağlık ekipmanının yerleştirilmesi ve yeni bir triyaj sisteminin kurulmasıyla acil servisin rehabilitasyonunu tamamladık, Irak’ın veremle mücadele programına birinci basamak tüberküloz tedavisinde kullanılmak üzere 60.000 hap tedarik ettik, ilaca dirençli tüberküloz teşhis imkânlarını geliştirmek için Rusafa Göğüs ve Solunum Kliniği’ne bir GeneXpert teşhis cihazı bağışladık.

Diyala Vilayeti

MSF ekipleri bir yandan bölgeye geri dönen ailelere yönelik olarak Celavla ve Sadiye birinci basamak sağlık merkezlerinde, bir yandan da Kanekin’de yerinden edilmiş kişilerin barındığı kamplarda çalışarak kronik hastalık tedavisi, ruh sağlığı desteği ile cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri verdi. Ayrıca kronik ve endemik hastalıklar, üreme sağlığı ve psikolojik ilk yardım üzerine sağlık eğitimi toplantıları düzenledik.

Erbil Vilayeti

Erbil çevresindeki dört farklı kampta yaşayanlara, yerinden edilerek Kalak’a gelenlere ve bölgenin yerli halkına psikolojik, psikiyatrik ve psikososyal destek sağlıyoruz. Kamplarda kalanların azalmasıyla birlikte Ekim ayında biz de faaliyetlerimizi azaltıp, orta ve ileri seviye ruh sağlığı vakalarına ve kronik hastalıkların tedavisine odaklandık.

Kerkük Vilayeti

Yerinden edilmiş insanlar çatışmalardan en çok etkilenen bölgelerden birisi olan Havice’ye geri dönmeye devam ederken, ekiplerimiz El Abbasi ve Havice şehirlerinde yaklaşık 14.500 muayene gerçekleştirdi, ayrıca kronik hastalıkları tedavi etti ve sağlık eğitimi toplantıları düzenledi. El Abbasi’de ruh sağlığı hizmetleri verdik, El Şazire’de ve yine El Abbasi’de sudan bulaşan salgın hastalıkların önüne geçmek ve içme suyunun temizliğini sağlamak için su depolarını rehabilite ettik.

Eylül ayında Dakuk Kampı kapanana kadar burada temel sağlık ve ruh sağlığı hizmetleri vermeye devam ettik. Havice Hastanesi’nin acil servisinde, laboratuvarında ve doğumhanesinde, ayrıca enfeksiyon önleme ve kontrolü konusunda teknik destek ve eğitim verdik.

Ninova Vilayeti

Batı Musul’daki Nablus Hastanesi’nin acil servisinde Doktor Mohammed Salih ve meslektaşı, bir çocuğu tedavi ediyor. Mart 2018. Fotoğraf: Louise Annaud/MSF.

Musul’da birçok mahalle hâlâ moloz yığınları altında. Binlerce insan sağlık, su ve elektrik gibi temel hizmetlere ulaşmakta çok zorluk çekiyor. Bu nedenle 2018 yılında hem Doğu Musul’da hem Batı Musul’da tıbbi faaliyetlerimizi arttırdık.

Batı Musul’da, Nablus’ta, sezaryen doğuma uygun ameliyat imkânlarına, yenidoğan da dahil çocuk sağlığı bölümüne, acil durumlarda stabilizasyon ve sevk kapasitesine sahip, ruh sağlığı hizmetleri de veren kapsamlı bir doğumevimiz var. Doğumevi ekibimiz 2018’de 5.300 normal doğuma yardımcı oldu, 1.120 sezaryen doğum gerçekleştirdi ve 34.500 hastaya acil serviste müdahale etti.

Nisan ayında Doğu Musul’da şiddet ya da kazaya bağlı yaralanmaları olan hastalar için kapsamlı bir ameliyat sonrası bakım tesisi açtık. Tesisin gezici bir ameliyathanesi, 20 yataklı bir tedavi bölümü, 11 uyanma odası, bir ruh sağlığı bölümü ve bir rehabilitasyon ünitesi bulunuyor.

Temmuz ayında ruh sağlığına ve psikososyal yardıma erişimi arttırmaya odaklanan bir program başlattık. Üç farklı sağlık merkezinde çalışan ekiplerimiz danışmanlık, psikososyal ilk yardım ve psikososyal destek hizmeti veriyor, psikiyatrik tedavi içinse sevk gerçekleştiriyor.

Yılın sonunda El Selam Hastanesi’nde günde 24 saat hizmet veren acil servisin rehabilitasyonunu da tamamladık. Acil serviste şimdi iki koğuş, bir travma odası, bir eczane, iki muayene odası ve bir triyaj bölümü var.

Musul’un güneyinde, Kayyara ilçesi ve civarında yerli halka ve yerinden edilerek bu bölgeye gelenlere acil servis, yoğun bakım, yanık tedavisi ve ruh sağlığı hizmetleri sunuyoruz. 62 yataklı hastanemizin yatarak tedavi bölümü, çocuk sağlığı bölümü ve yatışlı iyileştirici beslenme merkezi var. 2018 yılında yerinden edilmiş kişilerin ve bölgeye geri dönenlerin sağlık hizmetlerine olan ihtiyacı artmaya devam ettikçe yanık tedavisi ve yenidoğan hizmetlerimizi genişlettik ve ikinci bir ameliyathane açtık. Ekiplerimiz yıl içinde acil serviste 18.000’den fazla müdahale ve yaklaşık 2.500 cerrahi müdahale gerçekleştirdiler.

2018 yılı başında, Kayyara Havaalanı Kampı’nda beslenme yetersizliğine karşı ayakta tedavi, ruh sağlığı, cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri ile sevk işlemleri de dahil birinci basamak sağlık hizmeti sunmaya başladık. Temmuz ayında bu hizmetlere günün her saati açık olan acil servis de eklendi.

Ağustos ayında, çatışmalar sırasında tıbbi faaliyetlerin büyük oranda sınırlı olduğu Sincar bölgesindeki Sinuni Hastanesi’nin rehabilitasyonunu tamamladık. Hastane tam donanımlı bir acil servis, doğumhane, çocuklar için yatarak tedavi bölümü ve ruh sağlığı bölümü ile yeniden açıldı.

Zumar’da Tel Marak sağlık merkezinde acil doğum ve yenidoğan bakımı, temel çocuk sağlığı, acil stabilizasyon hizmeti ve ruh sağlığı desteği sunmaya devam ettik.

Selahaddin Vilayeti

Yılın ilk 6 ayında Tikrit’te evlerine geri dönenlere ve yerinden edilmiş kişilere gezici kliniklerimizle ayakta tedavi ve ruh sağlığı danışmanlığı sunduk ve el-Alem Kampı’nda bir tesiste birinci basamak sağlık hizmeti verdik. Yerinden edilmiş kişilerin sayısının azalması ve diğer kuruluşların çalışmalarını arttırmalarıyla birlikte Haziran ayında bu faaliyetlerimizi Irak Sağlık Bakanlığı’na devrettik.

Acil müdahale faaliyetleri

Irak’ın farklı bölgelerinde birçok Kırım-Kongo kanamalı ateşi vakası bildirilmesi üzerine hızla hastanelere destek vermek için bir uzman ekip görevlendirdik. Temmuz ayında Divaniye, Necef, Babil ve Bağdat vilayetlerindeki beş devlet hastanesinde Iraklı 228 doktor, hemşire ve temizlik görevlisine eğitim verildi.

Temmuz ayında Ninova Vilayetindeki kızamık salgınına karşı, 6 aylıktan 15 yaşına kadar 111.000’den fazla çocuğu aşılayan Sağlık Bakanlığı’na destek olduk.

[1] Uluslararası Göç Örgütü Irak Yer Değiştirme İzleme Matrisi

Kaynak: MSF 2018 Uluslararası Faaliyet Raporu

Yorum Yapın