Irak (2017)

Musul’daki Eski Şehir. El yapımı bombalar, patlamamış mühimmat ve bubi tuzaklarının varlığı ve yaşanan yıkım nedeniyle, bu fotoğrafın çekildiği Nisan 2018’de şehrin büyük bir bölümüne girilemiyordu. Fotoğraf: Sacha Myers/MSF.

2017’de ülkede görev yapan MSF çalışanı sayısı: 1.620 | Harcama: 57,6 milyon avro | MSF’nin ülkede faaliyete başladığı yıl: 2003 | msf.org/iraq | @MSF_Iraq

ÖNE ÇIKAN TIBBİ VERİLER:

42.600 bireysel ruh sağlığı danışmanlık seansı

6.200 yardımcı olunan doğum

4.600 cerrahi müdahale

2.500 beslenme merkezlerinde tedavi edilen hasta

Irak’taki çatışmalar 2017’de binlerce sivilin ölümüne, yaralanmasına ve yerinden edilmesine yol açarak büyük zararlar verdi. Birçok sağlık merkezi tahrip oldu ve hastalarla yararlılar sağlık hizmeti almaktan mahrum kaldı.

Çatışmalar 2017’nin sonlarında dinmiş olsa da Irak’ta hâlâ ciddi miktarda insani yardıma ihtiyaç duyuluyor. 2,9 milyondan fazla insan hâlâ evlerine dönemedi.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Irak’taki faaliyetlerini önemli ölçüde artırdı, savaşta yaralananlara travma bakım hizmeti sundu ve acil ameliyatlar gerçekleştirdi. MSF ekipleri yerinden edilmiş kişilere ve şiddetten etkilenenlere temel sağlık hizmeti, beslenme programları, doğum hizmeti, kronik hastalıklar için tedavi ve ruh sağlığı desteği de sundu.

Ninova Vilayeti

Musul

Musul’u yeniden ele geçirmek için yapılan savaşta cephe hatları yerleşim bölgelerinin içinde geçiyordu, bu da pek çok insanın, bazı yerlerde aylar boyunca kuşatma ve bombardıman altında yaşadığı anlamına geliyordu. Yaralananların çoğu, evlerinden güvenli bir şekilde çıkabilmek için günler ya da haftalarca beklemek zorunda kaldı ve çoğu zaman yaralıların sadece yürüyebilecek durumda olanları bir kliniğe ya da hastaneye güvenle ulaşabildi.

MSF, Musul’un içinde ve civarında gerçekleştirilen geniş çaplı acil durum müdahalesinin bir parçasıydı. Hastaların ve personelin karşılaşacağı riskin değerlendirilmesinin ardından MSF, cephe hatlarına yakın birçok yere, ekiplerin yaralı hastaları diğer sağlık merkezlerine sevk etmek üzere durumlarını stabil hale getirdiği travma stabilizasyon noktaları oluşturdu.

MSF Doğu Musul’daki hastanelerde, acil ve yoğun bakım, ameliyat imkanı, kadın hastalıkları ve doğum hizmetleri sunduğu, çocuklar için ayakta ve yatarak tedavi imkanı sağlayan beslenme merkezlerinin de dahil olduğu dört saha projesi yürüttü. Bu projelerin dördü de sona erdi.

Haziran ayında, batı Musul’da şiddet tırmanınca MSF travma hastalarını tedavi etmek için bir hastane açtı. Burada, yatarak tedavi bölümünün ve acil servisin yanı sıra bir doğumevi de bulunuyor. Savaş bağlantılı travma vakalarının sayısı azalınca MSF merkezdeki doğumevini, yenidoğan ve çocuk sağlığı faaliyetlerini genişletti.

Hamam el Alil

MSF, 2017’nin Temmuz ayına kadar Musul’un 30 kilometre güneyindeki Hamam el Alil’de bir acil travma cerrahisi hastanesinde hizmet verdi. Batı Musul’un geri alındığı savaş sırasında yaralananların yarısından çoğu bu hastaneye getirildi. MSF Hamam el Alil’de ayrıca birinci basamak sağlık hizmeti veren bir merkez de kurdu.

Musul’un 30 kilometre güneyindeki Hamam el Alil’de MSF’nin acil travma cerrahisi hastanesine kabul edilen bir çocuk. Fotoğraf: Alice Martins.

Hamdaniye

MSF, cephe hattında ya da hattın gerisinde hayat kurtarıcı acil ameliyat geçiren kişilere ameliyat sonrası bakım ve rehabilitasyon sağlamak için Musul’un güneydoğusundaki Hamdaniye’de Handicap International insani yardım kuruluşuyla birlikte 40 yataklı bir hastane bölümü kurdu. Buradaki birçok hasta ikincil ampütasyona, yara temizliğine ve geniş çaplı dahili ameliyata ihtiyaç duyuyordu.

Yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kamplar

Musul Savaşı’nda binlerce kişi şehri terk etmek zorunda kaldı ve Ninova ve Erbil vilayetlerindeki kamplara sığındı. MSF, birinci basamak sağlık hizmeti, diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik hastalıkların tedavisi, ayrıca psikososyal danışmanlık ve çocuklara yönelik terapi de dahil olmak üzere ruh sağlığı desteği hizmetleri sunarak 16 yerde faaliyet gösterdi.

Zumar

MSF, Irak’ın ihtilaflı bir bölgesinde bulunan ve sağlık hizmetlerine erişimi sınırlı olan Tel Marak Köyü’nde çocuk bölümü de olan bir doğum kliniği işletti. Klinik doğum öncesi ve doğum sonrası muayene ve temel acil doğum ameliyat hizmetleri sunuyor. Çevredeki köylere gönderilen gezici kliniklerde genel sağlık muayenesi, ruh sağlığı desteği ve kronik hastalıkların tedavisi hizmetleri de verildi.

Kayyara

MSF’nin Kayyara’daki saha hastanesi cerrahi, acil ve yatarak tedavi hizmetleri, çocuk hastalıkları tedavisi, beslenme ve ruh sağlığı desteği sunarak tam kapasite çalıştı. Haziran ayında ekipler, gittikçe artan sayıda bebekte şiddetli beslenme yetersizliği bulgulayarak onları tedavi etmeye başladılar. Temmuz ayında Kayyara yakınlarındaki kamplarda beslenme ve ruh sağlığı entegre projesi başlatıldı. Projede 5 yaş altı çocuklar akut beslenme yetersizliği için tedavi ediliyor.

Kerkük Vilayeti

Havice halkı 2017 yılı boyunca, yanlarında çok az su ve yiyecekle, çoğu zaman geceleri yürüyerek, yaşadıkları yeri terk etmek zorunda kaldılar. MSF’nin gezici klinikleri kritik noktalarda, yardım etmek için onları bekliyordu. Ocak ayında MSF, Dakuk’taki kampta temel sağlık hizmeti, acil sevk, kronik hastalıkların tedavisi ve ruh sağlığı danışmanlığı da sunmaya başladı. Buna ek olarak MSF, Kerkük’teki iki büyük hastanenin acil servisine malzeme ve eğitimli personel desteği verdi.

Duhok Vilayeti

MSF, dört yıldan uzun bir süre faaliyet gösterdikten sonra Domiz’deki Suriye Mülteci Kampı’nda yürütülen cinsel ve üreme sağlığı ve doğumevi projesini Kasım ayında Duhok Sağlık Müdürlüğü’ne devretti.

Süleymaniye Vilayeti

MSF, büyük bir göç dalgasıyla gelen yerinden edilmiş kişileri desteklemek için Süleymaniye’deki projesini genişletti ve Arbat Kampı’nda sağlığın teşviki ve bireysel ve grup danışmanlığı seansları da dahil olmak üzere ruh sağlığı faaliyetleri başlattı.

MSF, Süleymaniye İlkyardım Hastanesi’nde hizmet standartlarını yükseltmek, enfeksiyonları önleyip kontrol altında tutmak için personeli eğitip acil servisi ve yoğun bakım ünitesini yenileyerek hastaneye destek verdi. Proje Kasım ayında sona erdi.

Diyala Vilayeti

MSF, Celavla ve Sadiye’de, bölgeye geri dönen aileler için kronik hastalıkların tedavisi, ruh sağlığı desteği ile cinsel ve üreme sağlığı hizmetleri sunuyor. 2017 yılında MSF, kasabanın birinci basamak sağlık merkezlerinin ve Celavla Hastanesi’nin rehabilitasyonuna yardımcı oldu. Ayrıca MSF ekipleri, yerinden edilen toplulukların yaşadığı iki kampta kronik hastalıkların tedavisi ve ruh sağlığı hizmetleri de verdi.

Anbar Vilayeti

MSF ekipleri Emriyet el Felluce’de ve Habbaniye Turizm Şehri Kampı’nda birinci basamak sağlık hizmeti, kronik hastalıkların takibi ve ruh sağlığı hizmetleri sundu. MSF Kilo 18 Kampı’ndaki insan sayısı azalınca buradaki birinci basamak sağlık kliniğini kapadı.

MSF Anbar’daki Felluce Doğumevi Eğitim Hastanesi’nde acil servisini rehabilite ederek, ameliyathaneyi yenileyerek, atık yönetimini iyileştirerek ve hasta bakım personelini eğiterek verdiği desteği tamamladı.

MSF Ramadi Eğitim Hastanesi’nde, 2018 yılının başlarında açılacak olan yeni bir ruh sağlığı birimi kurdu. Bu birim, ruh sağlığı alanında orta ve ileri derece rahatsızlıklara uzmanlık gerektiren tedavi imkanı sunacak.

Selahaddin Vilayeti

Kuzeybatı Irak’ta askeri harekatlar genişledikçe, binlerce sivil Selahaddin’deki nispeten daha güvenli bölgelere kaçmak zorunda kaldı. MSF, gittikçe artan ihtiyaçlara cevap vermek için Tikrit’te gezici klinikler işleterek ayakta tedavi ve ruh sağlığı hizmetleri sundu ve kamplardan birinde birinci basamak sağlık hizmeti veren bir merkez kurdu.

Babil Vilayeti

Musayib’deki İbn Saif Çocuk Hastanesi’nin imkanlarını geliştirmek için yürütülen yeni bir projede MSF, koğuşları ve depoyu rehabilite edip bir eczane inşa etti. Ekip sağlık personeline eğitim verdi, enfeksiyon ve atık yöntemi protokollerini belirledi ve 30 tondan fazla ilaç ve cihaz bağışladı. MSF ayrıca hem yatan hastalar, hem de toplumun geneli için psikososyal sağlık ünitesi kurdu. Proje aralık ayında Sağlık Müdürlüğü’ne devredildi.

Bağdat Vilayeti

Ağustos ayında MSF, savaşın sivil mağdurlarına fizyoterapi, ağrı tedavisi ve psikolojik destek vermek için Bağdat’ta 20 yataklı bir tedavi bölümü de olan bir rehabilitasyon merkezi hizmete açtı.

Ekipler arıca Ebu Gureyb bölgesinde yerinden edilmiş kişilere tıbbi bakım ve ruh sağlığı hizmetleri veren gezici bir klinikte ve El Şüheda II bölgesinde birinci basamak sağlık hizmeti veren bir klinikte çalıştılar.


Kaynak: MSF 2017 Uluslararası Faaliyet Raporu