Orta Afrika Cumhuriyeti (2018)

2018’de ülkede görev yapan MSF çalışanı sayısı: 2.829 | 2018 yılı harcamaları: 51,2 milyon avro | MSF’nin ülkede faaliyete başladığı yıl: 1997 | msf.org/car

Orta Afrika Cumhuriyeti’nin Bangui şehrindeki MSF hastanesinde bir cerrah, bir hastanın omzuna giren kurşunu çıkarıyor. Nisan 2018.
Fotoğraf: Florent Vergnes/AFP.

ÖNE ÇIKAN TIBBİ VERİLER:

852.600 ayakta tedavi yapıldı

546.800 kişi sıtma tedavisi gördü

54.500 kişi hastaneye yatırıldı

17.800 doğuma yardımcı olundu

büyük çaplı 9.970 cerrahi müdahalede bulunuldu

5.290 kişi HIV tedavisi gördü

4.010 kişi, cinsel şiddet olayı nedeniyle tedavi edildi

 

2018 yılında, Orta Afrika Cumhuriyeti’nin büyük bir bölümünde olanca şiddetiyle yeniden başlayan çatışmalarda, ülkeyi paramparça eden iç savaşın acısını hâlâ çeken halk bir kez daha aşırı düzeyde şiddete maruz bırakıldı.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), cinayet ve cinsel şiddet de dahil sivillere yönelik acımasız saldırıların arasında hayat kurtaran sağlık hizmeti vermeye devam etti. Çatışmalarda, yerinden edilmişler için kurulan yerleşim yerleri ve köyler yakılarak yok edildi ve zaten çok büyük olan insani yardım ihtiyaçları daha da arttı.

2018 yılı sonunda yaklaşık 650.000 kişi ülke içinde yerinden edilmiş, Orta Afrika Cumhuriyeti’nden komşu ülkelere giden mültecilerin sayısıysa 575.000’e çıkmıştı (2018’in başında bu sayı 540.000’di).[1]

Çatışmalar yüzünden sağlık hizmetlerine, yiyeceğe, suya ve barınma imkânına erişim büyük ölçüde kısıtlandı, bizim müdahalelerimiz de ortamda güvenliğin sağlanamayışı ve merkezlerimize yapılan saldırılar nedeniyle defalarca sekteye uğradı. Buna rağmen sekiz eyalette ve başkent Bangui’de, birinci basamak ve acil bakım, anne ve çocuk sağlığı, travma ameliyatı, sıtma, HIV ve tüberküloz tedavisi sunarak yerel nüfus ve yerinden edilmiş topluluklar için projeler yürütmeye devam ettik.

Şiddet sarmalı karşısında hizmetlerimiz

Yılın başında, iki silahlı grup arasındaki şiddetli çarpışmalar, sivillere yönelik büyük ve ayrım gözetmeyen saldırılara dönüşerek 90.000 kişinin evlerini terk etmesine yol açınca Paoua’daki programımızı genişlettik. Yerinden edilmiş kişilerin yüzde 75’inin sığınacak yer aradığı Paoua’da ekibimiz temiz su dağıttı, birinci basamak sağlık hizmeti sundu, kitlesel aşılama kampanyaları ve genel sağlık durumu izleme faaliyetleri yürüttü.

Bangui’deki durum da kötüleşti. Nisan ve Mayıs aylarında ekiplerimiz PK5 bölgesindeki Gbaya Dombia doğumevinde yaralılara ilk yardım hizmeti sunmak için durmaksızın çalıştı, ameliyat edilmesi gereken insanları MSF’nin SICA Hastanesi’ne nakletti. 1 Nisan’da bu hastaneye birkaç saat içinde 70’ten fazla yaralı getirildi.

Birçok güvenlik sorunu dolayısıyla 5 ay boyunca faaliyetlerimizi askıya almak zorunda kaldığımız Bangassou’ya Nisan ayında geri döndük. Bölge hastanesinde daha küçük bir ekiple çalışarak yoğun bakım ünitesi, acil servis ve yenidoğan bölümündeki hizmetler başta olmak üzere hayat kurtarıcı müdahalelere odaklandık. Artık çalışanımızın bulunmadığı bölümlerde ilaç tedarik etmeye, mali yardım ve malzeme desteği sunmaya ve eğitim vermeye devam ettik. Ekiplerimiz, 2017 yılındaki şiddet olaylarıyla birlikte çok sayıda insanın sığındığı, Kongo Demokratik Cumhuriyeti sınırının diğer tarafındaki Ndu Köyü de dahil olmak üzere, yerinden edilmiş kişilerin yaşadığı noktalara hizmet götürdü.

Orta Afrika Cumhuriyeti’nde silahlı gruplar arasındaki şiddetli çarpışmalardan bir hafta sonra Batangafo köyünden geriye kalanlar. Kasım 2018.
Fotoğraf: Helena Cardellach/MSF.

Bambari’deki tesisimizin şiddet kullanılarak yağmalanması üzerine Nisan ayında buradaki faaliyetlerimizi geçici olarak azaltmak zorunda kaldık. Bambari bir zamanlar silahsızlanmanın başarılması ve kalıcı olmasıyla örnek gösteriliyordu, ama bu yıl yeniden savaş alanı haline geldi ve bizim çalıştığımız hastane de silahlı grupların baskınına uğradı. Haziran sonunda Bambari’deki hastanemizde yeniden tam kapasite çalışmaya başladık; savaşta yaralananlara, hasta ve beslenme yetersizliği çeken çocuklara ve acil ameliyata alınması gereken hamile kadınlara hizmet veren kapsamlı tıbbi programlarımıza devam edebildik.

Kasım ayında, savaşanlar yerinden edilmiş kişilerin barındığı üç ayrı nokta savaşçılar tarafından ateşe verildi. Bunun üzerine, buralarda yaşayan 10.000 kişi MSF’nin desteklediği Batangafo Hastanesi yerleşkesine sığındı. Ardından hastane tehdit edildi ve “düşmanları” barındırmakla suçlandı, bu arada yollardaki barikatlar ve hastanenin içinde ve çevresinde bulunan savaşçılar, sağlık hizmetine ihtiyaç duyanların erişimini engelledi.

Birkaç gün sonra, silahlı bir grup Alindao’da yerinden edilmiş kişilerin yaşadığı yerleşim yerine saldırdı, en az 100 kişiyi öldürüp 20.000’den fazla kişinin civar köylere kaçmasına yol açtı. Bu olay üzerine, saldırıya maruz kalan insanların en acil tıbbi ihtiyaçlarını karşılamak için bir ekip gönderdik. Gezici kliniklerde hizmet vermenin ve aşılama çalışması yürütmenin yanı sıra, Alindao sağlık merkezine ve hastanenin acil servisine destek verdik ve ağır vakaların Bambari’ye nakledilmesini sağladık.

Sessiz katillerle mücadele: Sıtma ve HIV

Sağlık hizmetlerine ilave engeller çıkaran çatışmalar, Orta Afrika Cumhuriyeti’nde onlarca yıldır devam eden kronik acil durumları daha da ağırlaştırıyor. Sıtma hâlâ 5 yaşından küçük çocukların en büyük ölüm nedeni, HIV/AIDS ise yetişkinlerdeki ölüm nedenlerinin başında geliyor. Bu hastalıkların tedavisini sunmaya ve tedavinin mümkün olduğunca erişilebilir olmasına odaklanıyoruz.

2018 yılında yaklaşık 547.000 hastayı sıtmaya karşı tedavi ettik, bunların 163.000’i Bossangoa ve Boguila’da yaşayanlardı.

MSF Bossangoa, Boguila, Kabo ve Batangafo’da HIV ile yaşamanın günlük zorluklarını azaltmak amacıyla toplum temelli gruplar oluşturmaları için hastalara destek oluyor; bu yöntemde sırayla sağlık merkezine giden kişiler tüm grubun antiretroviral ilaçlarını getiriyor. 2018 yılında, HIV ile yaşayan 1.775 kişiye hizmet verdiğimiz Carnot’da HIV/AIDS tedavisini yerelden sunma çalışmalarına devam ettik.

Kadın ve çocuk sağlığı

Bangui’de yaklaşık 9.600 doğuma yardımcı olduk. Şehirde MSF’nin desteklediği doğumevlerine gelen kadınlarda başlıca ölüm nedeni, gebeliği sonlandırma amaçlı güvensiz uygulamalar. Bangui’de bu uygulamaları ve hamilelik komplikasyonlarına bağlı hastalık ve ölümleri azaltmak için cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmeti sunduk. İstenmeyen gebeliklere bağlı sorunlara karşı aile planlaması hizmetlerini birkaç yoldan destekliyoruz: prezervatif, gebelik önleyici implant ve doğum kontrol hapları temin ediyor, talep halinde tüplerin bağlanması ve gebeliğin güvenli şekilde sonlandırılması gibi işlemleri yapıyoruz.

Ekiplerimiz rutin aşılamaları da destekliyor, 2018’de birçok kitlesel aşılama kampanyası yürüttük. Böyle istikrarsız bir ortamda çocukları aşılamak ve kurt ilacı, vitamin ve cibinlik dağıtmak gibi diğer önleyici tedbirleri almak için her fırsattan yararlandık.

Ekim ayında Lobaye Eyaletindeki Mbaïki’ye maymun çiçek hastalık salgınıyla mücadele edecek bir ekip gönderdik. İzleme sistemi kurduk, 12 hastayı tedavi ettik. Bir ay sonra, Ouham-Pendé Eyaletindeki Bocaranga’da hepatit E salgınına müdahale ettik.

[1] İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (OCHA) haber bülteni, Aralık 2018.

Kaynak: MSF 2018 Uluslararası Faaliyet Raporu

Yorum Yapın