Suriye (2018)

2018’de ülkede görev yapan MSF çalışanı sayısı: 1.081 | 2018 yılı harcamaları: 47 milyon avro | MSF’nin ülkede faaliyete başladığı yıl: 2009 | msf.org/syria

Suriye, İdlib’de, ülke içinde yerinden edilen insanların kaldığı bir kampta ateşin başında ısınmaya çalışan çocuklar, Ocak 2018. Fotoğraf: Omar Haj Kadour/MSF.

ÖNE ÇIKAN TIBBİ VERİLER:

569.300 ayakta tedavi yapıldı

22.500 rutin aşılama yapıldı

3.630’u sezaryen olmak üzere 17.800 doğuma yardımcı olundu

16.900 kişi hastaneye yatırıldı

15.500 seans bireysel ruh sağlığı danışmanlığı sağlandı

büyük çaplı 9.070 cerrahi müdahalede bulunuldu

 

Suriye’de 2018’de de tüm hızıyla devam eden savaş, milyonlarca kişiyi tıbbi insani yardıma muhtaç durumda bıraktı.

Siviller, sivillerin yaşam alanları ve sivil altyapı 2018’de bir kez daha doğrudan hedef alındı. Binlerce insan öldürüldü, yaralandı; çok daha fazla kişi evlerini terk etmeye mecbur oldu. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Suriye’deki çalışmalarını sürdürdü fakat çabalarımız güvenlik ve erişimle ilgili zorunluluklardan dolayı ciddi şekilde kısıtlı kaldı.

Ekiplerimiz ne gibi tıbbi ihtiyaçlar olduğunu ve bizim nasıl bir yardımda bulunabileceğimizi tespit etmek için bağımsız değerlendirmeler yapar. Erişim izni almak için müzakerede bulunabildiğimiz bölgelerde hastanelerimiz ve sağlık merkezlerimizle hizmet verdik, ayrıca yerinden edilen insanların kaldığı kamplarda sağlık hizmeti sunduk.

Doğrudan faaliyette bulunamadığımız bölgelere uzaktan destek sunduk; bu destek ilaç, tıbbi ekipman ve yardım malzemeleri bağışı, sağlık çalışanlarının uzaktan eğitimi ve tıbbi teknik tavsiyelerin yanı sıra, mevcut tesislerin işletme giderlerinin karşılanmasına mali yardım sağlanmasından oluşuyordu.

Kuzeybatı Suriye

 2018’de, Şam, Humus ve Dera çevresindeki çatışmaların yerinden ettiği binlerce insan, ülkenin kuzey kesimindeki İdlib ve Halep vilayetlerine gitti. MSF ekipleri gezici kliniklerle anne sağlığı, birinci basamak genel sağlık hizmetleri ve kronik hastalıkların tedavisi konusunda çalıştı, insani yardım malzemeleri dağıttı, su ve tuvalet altyapı sistemlerini düzenledi. Bunların yanı sıra kamplarda ve kamp civarlarında kitlesel aşılama kampanyaları düzenledik ve sağlık tesislerindeki aşılama programlarını destekledik.

İdlib ve Halep çevresinde bir dizi hastane ve klinikte, ayakta tedavi ve yatan hasta servisleri, acil servisler, yoğun bakım üniteleri, ameliyathaneler, kan bankaları, doğumhaneler, kronik hastalık ve Akdeniz anemisi (talasemi) tedavisi gibi çok çeşitli alanlarda birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetlerine destek olduk; bu çalışmaların tamamı yerel yetkililerle koordinasyon içinde yürütüldü.

Halep vilayetinin kuzeydoğusundaki Kobani/Ayn el Arap’ta temel sağlık tesislerinin yeniden kurulması, ayakta tedavi, aşılama, psikolojik destek ve anne sağlığı konularında yerel sağlık yetkilileriyle birlikte çalışmayı sürdürdük. Bu arada İdlib’de, Atme’deki yanık tedavisi birimimizde ameliyat, deri grefti, yanık pansumanı, fizyoterapi ve psikolojik destek hizmetleri verdik. 2018’de bu birimde ayda ortalama 150 müdahale gerçekleştirildi, ağır ve karmaşık vakaları ambulansla Türkiye’ye sevk ettik. Aralık ayında Atme’deki kampların ani sel baskınlarından etkilenmesi üzerine, en zor durumda kalan insanlara çadır, battaniye ve başka yardım malzemeleri dağıttık.

2018 yılında bölgede ve insanların ihtiyaçlarında yaşanan değişimlerle beraber kuzeybatı Suriye’deki bazı saha projeleri yerel yetkililere devredildi, bazıları da uzaktan desteklendi. Ama kuzey İdlib’de üç ayrı sevk hastanesiyle idare ortaklığı kurmayı başardık. Bu kapsamda hastane yöneticileriyle tıbbi stratejiler ve protokoller geliştirildi, bütün servislere destek sağlandı, ilaç ve diğer tıbbi malzemeler temin edildi ve hastane çalışanlarının maaşları da dahil olmak üzere işletme giderleri karşılandı. MSF ayrıca İdlib’de böbrek nakli olmuş 100’den fazla hastaya hayat kurtarıcı ilaçlar ve ameliyat sonra bakım hizmetleri sundu.

Kuzeydoğu Suriye

Deyr ez-Zor vilayetinin bazı kesimlerinde savaş devam etti, bu da yine insanların yerlerinden edilmesine ve çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine neden oldu, savaşta yaralanan birçok insan MSF’nin kuzeydoğu Suriye’deki tesislerine getirildi. Deyr ez-Zor’un başka kesimlerinde ve Haseke ile Rakka’da şartlar nispeten sakindi; Rakka ve Deyr ez-Zor’da daha önceki ağır çatışmalar ve saldırılar sırasında evlerini terk etmek zorunda kalanlar geri dönmeye başladı. Ancak döndükleri bölgelerde sağlık altyapısı büyük ölçüde yıkılmıştı, kimi şehir ve köylerin her yanı mayınlar ve patlamamış mühimmatla doluydu. 2018’de Haseke ve Rakka’daki ekiplerimiz mayın, bubi tuzağı ve patlayıcı askerî malzemelerin infilak etmesi sonucu yaralanan yüzlerce insanı tedavi etti.

Haseke, Rakka ve Deyr ez-Zor vilayetlerinde sağlık tesislerinin yeniden işler hale getirilmesine yardım ettik ve sağlık alanındaki yerel yetkililerle koordinasyon içinde çalışarak ameliyathaneler, fizyoterapi, anne sağlığı, üreme sağlığı, ruh sağlığı, çocuk sağlığı, aşılama, kan bankası, kronik hastalıkların tedavisi gibi çok çeşitli birim ve hizmetlere destek olduk. Rakka ve Tabka’da birinci basamak sağlık hizmetleri ve ruh sağlığı hizmetleri verdik ve şark çıbanı (layşmanya) tedavi programı yürüttük, Ekim ayında Tabka’daki kliniğimizi Tabka Sağlık Konseyi’ne devrettik. Bunun yanında Tel Abyad Hastanesi’nde sürdürdüğümüz bir talasemi programı kapsamında ekibimiz 2.600 kan nakli gerçekleştirip 226 hastayı şelasyon tedavisine başlattı.

Yerinden edilen insanların kaldığı kamplarda çalışan ekiplerimiz anne sağlığı ve ruh sağlığı hizmetleri sundu; aşılamalar yaptı; şilte, battaniye ve hijyen kitleri dağıttı; su ve tuvalet altyapısı kurdu. Ayn İsa Kampı’nda bunlara ek olarak bir pansuman odasında hizmet verdik, beslenme yetersizliğine ve kronik hastalıklara kaşı tedavi uyguladık, ruh sağlığı desteği sağladık ve hastane sevklerini gerçekleştirdik.

2018’de Rakka kenti içinde tıbbi yardım sağlayan çok az sayıda kuruluştan biri MSF’ydi. Burada birinci basamak sağlık hizmetleri birimimiz ve stabilizasyon noktamızla hizmet verdik. Rakka Devlet Hastanesi’nin bazı kısımlarının onarımına başladık, kuzeyde Tel Abyad Hastanesi’nin anne ve çocuk sağlığı servisleriyle ameliyathanesine destek olmaya devam ettik ve vilayet genelinde aşı kampanyaları yürüttük ya da mevcut kampanyaları destekledik.

 Şam ve İç Suriye

Suriye, Haseke’deki MSF hastanesinde karnından ciddi bir ameliyat olan genç bir hasta, iyileşme sürecinde dinleniyor, Mart 2018. Bu delikanlı Deyr ez Zor’daki Kubar’da bir mayın veya bubi tuzağının patlaması sonucu yaralanmış. Fotoğraf: Louise Annaud/MSF.

Doğu Guta Muharebesi sertleşirken, 5 yıldır kuşatma altında yaşayan topluluklara yardımcı olmaya çabaladık.

Taarruzun ilk 2 haftasında, 18 Şubat ile 3 Mart arasında MSF’nin dışarıdan destek verdiği, o şartlarda elinden geleni yapan hastaneler ve tıp merkezleri, 4.830 kişinin yaralandığını, 1000’den fazla insanınsa öldürüldüğünü bildirdi. Ölen ve yaralananların sayıları bundan sonra da hızla artmaya devam etti, fakat bu noktadan sonra durum artık güvenilir veri toplanamayacak kadar kaotik bir hale geldi.

Doğu Guta’da muharebe başladığında 20 sağlık tesisine destek sağlıyorduk; bunlardan bazıları neredeyse tamamen MSF desteğiyle hizmet veriyordu, bazılarındaysa MSF başka sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte ortaklardan biriydi. Muharebenin sonunda bu tesislerin biri hariç tamamı yıkılmış veya terk edilmişti, bölgedeki faaliyetlerimiz böylece sona erdi.

2018’in Mayıs ayına kadar, Humus kentinin kuzeyinde kırsal bölgedeki sekiz hastane ve sağlık merkezine destek verdik. Mayıs ayında savaşan tarafların bir anlaşma noktasına varması üzerine bölgenin idari ve askerî kontrolü Suriye hükümetine geçti. Bu tarihten itibaren bizim destek verdiğimiz sağlık ağları varlıklarını yitirdi.

 Dera ve Kuneytire vilayetleri

Haziran ayında Dera ve Kuneytire’nin kontrolü el değiştirince bölgedeki sekiz sağlık tesisine verdiğimiz desteği kesmek durumunda kaldık. O zamana kadar, yerinden edilmiş insanların ve bölgenin yerleşik halkının sağlık hizmetlerine erişimini arttırabilmek için mevcut tesislere tıbbi, teknik ve lojistik destek sağladık. 2017’nin sonlarında ruh sağlığı alanında bir yardım hattı kurmuştuk, 2018’in ilk 6 ayında da uzaktan “teletıp” hizmeti verdik.

Kaynak: MSF 2018 Uluslararası Faaliyet Raporu

Yorum Yapın