Güney Sudan: Birçok bölgede etkili olan şiddetli sel sağlık risklerini artırıyor

Şiddetli sel, Güney Sudan'da 800 bine yakın insanın yaşadığı geniş bir bölgeyi etkiliyor, evleri sular altında bırakıyor. İnsanlar yeterli yiyecek, su ve barınma imkânlarından yoksun durumda. Temmuz ayından bu yana birçok bölge sular altında kalırken, nehir seviyeleri yükselmeye devam ederek krizi daha da derinleştiriyor.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF); Büyük Pibor, Jonglei, Yukarı Nil ve Unity eyaletlerinin selden etkilenen bölgelerinde tıbbi yardım sağlıyor. Sıtma vakalarındaki keskin artış ve diğer hastalıkların salgına dönüşmesi korkusu, tıbbi bakıma duyulan ihtiyacın da büyümesine neden oluyor.

Greater (Büyük) Pibor İdari Bölgesi'nin selden etkilenen noktaları @Tetiana Gaviuk/MSF

MSF'nin Güney Sudan'daki faaliyetlerinden sorumlu olan İbrahim Muhammed şöyle konuşuyor: "Sel felaketleri; COVID-19, artan şiddet ve çatışma, büyüyen ekonomik kriz ve yaygın gıda güvensizliği gibi birçok acil durumun yaşandığı bir anda gerçekleşiyor. Yerinden edilme, aşırı kalabalık, kötü hijyen koşulları ve tuvalet altyapısındaki eksiklerden kaynaklanan ciddi riskler söz konusu. Şu anda selden etkilenen tüm bölgelerde, ishalli hastalıklar ve sıtma gibi hastalıklarda artış yaşanmasına karşı hazırlık yapıyoruz."

Güney Sudan'ın selden en kötü etkilenen bölgelerinden biri olan Büyük Pibor'da MSF, beş köyde mobil klinikler ve Pibor kasabasında bir acil klinik işletiyor. Son iki ay içinde Pibor ve çevresinde, beş yaşın altında 5.000'in üzerinde çocuk da dahil olmak üzere 13 binden fazla hasta tedavi edildi. Bu hastaların yarısına yakını sıtma ve 160'tan fazla çocuk kızamık tedavisi gördü.

Beslenme yetersizliği Pibor bölgesinde giderek yaygınlaşıyor. MSF'nin mobil klinikleri, Pibor kasabasındaki yatarak hizmet veren tedavi edici (terapötik) beslenme merkezinin yanı sıra küçük çocuklar için ek beslenme tedavisi sağlamaya da hazırlanıyor. Kuyular sel sularıyla kirlenmiş durumda olduğu için MSF ayrıca Pibor'da günde 60 bin litre içme suyu dağıtıyor. Su seviyeleri yükselmeye devam ederken, Pibor'daki kliniğin faaliyetlerinin olumsuz olarak etkilenmesi ihtimaline karşı şehir dışında ve daha yüksek bir noktada alternatifler aranıyor.

Jonglei eyaletinin sulak alanında yaklaşık 30 bin nüfuslu bir kasaba olan Old Fangak'ta sel baskını Temmuz ayında başladı. Su seviyeleri yükselmeye devam ediyor.

Old Fangak'taki MSF proje koordinatörü Dorothy I. Esonwune, "Selden her gün birçok ev etkileniyor. Old Fangak'ta herkes, evlerinin etrafındaki suyu boşaltmaya ve çamurdan setler inşa etmeye çalışıyor", diyor.

Eylül ayının sonuna doğru, çevre köylerde şiddetli yağmurların evlerini sular altında bıraktığı 3.000 kişi daha Old Fangak'a geldi. MSF'nin Old Fangak Hastanesi’ndeki sağlık ekipleri, solunum yolu enfeksiyonları ve akut sulu ishal de dâhil olmak üzere yerinden edilmiş 70’e yakın kişiye bakım sağladı. Kasabadaki tuvaletlerin çoğunun selin etkisiyle taşmış olması suyla bulaşan hastalık riskini de arttırıyor.

Yüksek sel suları insanların çevredeki bölgelerden ulaşımını neredeyse imkânsız hale getirdi, bu nedenle Jonglei Eyaleti, Lankien'de bulunan MSF Hastanesi daha az hasta gördü. Yerel uçak pisti sular altında kaldı, bu da tıbbi malzemelerin teslim edilmesini veya gerektiğinde hastaları diğer tıbbi tesislere sevk etmeyi zorlaştırdı.

13 yaşındaki Yoel, MSF’nin Bentiu Sivilleri Koruma Kampı'ndaki hastanesinde geçirdiği ameliyat sonrasında iyileşiyor. MSF’nin Leer’deki sağlık merkezinde durumu incelendikten sonra Yoel acil bir pelvik apse ameliyatı için Bentiu’ya uçtu. @Tetiana Gaviuk/MSF

MSF tesislerine gelen bazı hastalar oldukça zorlu yolculuklar yapmak zorunda kalmışlar. Eşi hayatta olmayan beş çocuk babası Stephen Manyang Chan, 13 yaşındaki çocuğu Yoel hastalandığında onu Unity State, Leer'deki MSF kliniğine ulaştırabilmek için Yoel’i iki saat boyunca göğsüne kadar gelen suların içinden yürüyerek taşımış.

"Hastaneye giden yol sular altında kalmıştı " diyor Stephen.

İki MSF toplum erişim alanı sular altında kalıp Leer'deki birincil sağlık merkezi de aynı tehlikeyle karşı karşıya kalınca MSF ekipleri tıbbi malzemeleri kurtardı ve hizmetin devam edebilmesi için alternatif yerler bulundu.

MSF, Yukarı Nil Eyaleti’nde, yalnızca Malakal kasabasından tekneyle ulaşılabilen ve Canal ve Khorfulus kasabalarına hizmet veren bir acil kliniği kurdu. MSF ekibi burada sıtma ve ishal tedavisi sundu, hızlı beslenme taraması yaptı, psikososyal destek sağladı ve 545 haneye temel malzemeler dağıttı. 

İnsanlar sel sularının yürüyemeyecek kadar yüksek olduğu bölgelerde plastik kaplamadan yapılmış derme çatma sallar veya kanoya çevrilmiş büyük plastik su depoları kullanıyor. Evlerini korumak için kalanlarsa suyu durdurmak için kum torbaları ya da çamur duvarlar kullanıyor.

Yukarı Nil Eyaleti, Canal kasabasından 39 yaşındaki Tbisa Willion yaşadıklarını anlatıyor: "Su çok kısa sürede yükseldi. Hayatta kalabilmek için evden hemen ayrıldık. Bir okula sığındık ama orası da sular altında kalmıştı. Sonra komşumuza gittik. Evimize dönmek için bir kano bulduk. Eşyalarımızı kurtarmaya çalıştık ama sadece birkaç tabak bulabildik. Tavuklarımı, 10 keçimi kaybettim. Yaşayacak yerim yok."

Güney Sudan’da sel baskınları devam ederken, MSF en çok etkilenen toplulukları belirlemek için Jonglei, Yukarı Nil ve Unity eyaletlerinde havadan ve karadan değerlendirme yapmayı sürdürüyor.

Ana sayfa görseli: 8 çocuk annesi Dede, evini ve küçük bir çiftliği sel suları kapladıktan sonra Lakurunyarg'da yeni bir sığınak inşa ediyor. MSF mobil kliniği, sel baskınının yolları geçilmez hale getirmesinin ardından Lukurunyarg'a hayat kurtarıcı sağlık hizmeti ulaştırıyor. Lukurunyang payam, Büyük (Greater) Pibor İdari Bölgesi, Güney Sudan. 7 Eylül 2020 @Tetiana Gaviuk/MSF

Yorum Yapın