Karanlıktan Aydınlığa: Hepatit C tedavisi

Dünya çapında yaklaşık 71 milyon kişi kronik hepatit C hastası. Hastalık, tedavi edilmediği takdirde karaciğer yetmezliğine ve kanserine neden olabiliyor. Her yıl 700.000'den fazla kişi hepatit C yüzünden hayatını kaybediyor. Bugün uygun maliyetli ilaçlara, etkin teşhiş yöntemlerine ve yeni tedavilere ulaşamadığı için #HepatitC nedeniyle acı çeken milyonlarca insan var.
 
Ukrayna'da Sınır Tanımayan Doktorlar'ın (MSF) tedavi ettiği kişiler ve MSF çalışanları Dünya Hepatit Günü'nde hepatit C ile yaşamanın ne demek olduğunu anlatıyor. 

Kostiantyn

47 yaşındaki Kostiantyn Dymynchuk üniversite mezunu, metal işçiliği ve çok çeşitli ekipmanın operatörlüğü alanında öğrenim görmüş. Ancak hayatı başka bir yol izlemiş. Uyuşturucu kullanmaya başlamış, ardından hapishaneye girmiş. 2008 yılında kendini dine adayarak, Mıkolayiv’deki Primireniye s Bogom Kilisesi’nde çalışmaya başlamış. Dymynchuk bugün hapishanelerde vaaz vermenin yanı sıra inşaatlarda yalıtıcı cam ünitelerinin montajında çalışıyor. Üç torunu var.

Dymynchuk hepatit C’yi 1996 yılında kaptığını düşünüyor, rahatsızlığı 2008’de teşhis edilmiş. O zamandan beri sağlığına çok özen gösteriyor.

Olena

Olena Melnikova 42 yaşında. Kurulduğu 2003 yılından bu yana, Ukrayna HIV ile Yaşayanlar Ağı adlı yardım kuruluşu Mıkolayiv şubesinin idare sorumlusu. AIDS, tüberküloz ve sıtmaya son verme amacıyla oluşturulmuş ortaklık kuruluşu Küresel Fon adına bir proje yürüten Melnikova’nın HIV pozitif olduğu 1999’da kesinleşmiş. Melnikova 2007’de de hepatit C teşhisi almış. Bir kızı, bir de torunu var.

“İlk ücretsiz tedavi programları uygulamaya konduğunda bu programlardan faydalanmak üzere seçilmek çok zordu. İnsanlar korkunç yan etkileri olan bu tedavinin zorluklarından kaçıyordu. Hem hepatit C’den korkuyorduk, hem de tedavisinden, çünkü tedaviye dayanmak da çok zordu. Tam bir yıl boyunca yan etkilere katlanmak zorundasınız, bir düşünün ne kadar zor! Bu süreci aşmak için güçlü desteğe ihtiyaç duyuyor insan. Ayrıca sağlam bir birikiminiz olması lazım, çünkü tedavi süresince çalışamama ihtimali de var. Hepatit C’ye teşhis konması da bir başka mesele; hızlı sonuç veren testler yok. Şu anda teşhisin kendisi bile çok pahalı, herkes bu testleri yaptıramıyor.”

Andrii

Andrii Konovalov aslında hasta değil, MSF’de “emsal eğitmen.” 48 yaşındaki Konovalov iki askeri okul bitirmiş ve 1994’e kadar subay olarak görev yapmış. 1995’te HIV pozitif olduğunu öğrenmiş. O sırada 24 yaşındaymış. Sonraki 10 sene boyunca her an ölmeye hazır halde yaşamış.

1999 yılında Sınır Tanımayan Doktorlar’dan (MSF) bir sosyal çalışmacıyla tanışmak, Konovalov’un hayata bakışını tümden değiştirdi. O dönemde MSF Mıykolayiv bölgesinde HIV/AIDS’le yaşayan insanlara yönelik tıbbi ve sosyal destek programı yürütüyordu.

Konovalov, HIV ile yaşayan insanlara destek vermekte uzmanlaşan “Yaşama Zamanı” adlı yardım derneğinin ve Ukrayna HIV ile Yaşayanlar Ağı’nın Mıykolayiv şubesinin kurucularından oldu.

2015 yılında ücretsiz bir program kapsamında hepatit C tedavisi gördü. Bu, yan etkilerinden dolayı çok zor, ağır bir tedaviydi. Konovalov şimdi bu hastalığa karşı mücadelede edindiği deneyimlerle, MSF’nin tedavi programına devam eden hastalara yardımcı oluyor. Konovalov Ekim 2017’den beri bu programda emsal eğitmen.

“HIV’le yaşayan bir kişi olarak, hepatit C sorunuyla hiç ilgilenmemiştim. Kuzenim karaciğer fibrozu nedeniyle hayatını kaybetti, ben de bunun üzerine konuyla ilgilendim ve hepatit C’nin vücutta nasıl geliştiğini araştırdım. Program kapsamında tedavi oldum ve çok zorlandım. Böyle yan etkiler olabildiğine inanamadım. Daha önce, bazı insanların bu yüzden tedaviyi bıraktığını biliyordum, ama onların yeterince motivasyonları olmadığı için, psikosomatik sorunlar yüzünden tedaviyi bıraktığını sanıyordum. Bir süre sonra gördüm ki yan etkilerle ilgili söyledikleri her şey doğruymuş. Fakat pahalı olan tedaviyi bırakmak sözkonusu değildi. Öyle günler geçirdim ki evden dışarı adımımı atamayacak kadar zayıftım; değil ev, yataktan bile çıkamadığım oldu. Saldırgan davranış göstermek, asabiyet, ruh halinde çalkantılar gibi psikolojik sorunlar da yaşadım.

Oysa MSF programında bu kadar ağır yan etkileri olmayan yeni ilaçlar kullanılıyor. Bu tedaviye dayanmak çok daha kolay. Ama yine de hastaların desteğe ihtiyacı var, ben de emsal eğitmen olarak elimden geldiğince bu desteği vermeye çalışıyorum. İnsanların bana güvendiğini söyleyebilirim, hayatın böyle zor zamanlarında bir insana destek vermenin ne kadar önemli olduğunu bizzat görüyorum.”

Yorum Yapın