Meksika, Honduras ve El Salvador: Çok disiplinli COVID-19 müdahalesi

Meksika, Honduras ve El Salvador, son altı aydır COVID-19 salgını ile mücadele ediyor. Son haftalarda üç ülkede de vaka sayılarında düşüş yaşanıyor. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ekipleri buralarda; göçmenler, sığınmacılar ve şiddet mağdurları gibi sağlık hizmetlerinden dışlanan grupların tıbbi ihtiyaçlarını salgında da karşılamaya devam ediyor. MSF COVID-19 müdahalesi mobil klinikler, sığınma evleri ve hastanelere verilen desteğin yanı sıra COVID-19 merkezleri ve ambulans yönetiminden oluşuyor.

Güncel durum

Meksika, Brezilya ve Peru ile birlikte Latin Amerika'da pandeminin merkezlerinden biri. Aynı zamanda COVID-19 kaynaklı en fazla ölümün kaydedildiği dördüncü ülke. Uluslararası Af Örgütü’nün raporuna göre 100.000'den fazla sağlık çalışanının hastalığa yakalandığı tahmin ediliyor. Çoğu artık çalışmaları nedeniyle damgalanmış hissediyor, saldırı ve ayrımcılığa maruz kaldığını belirtiyor. Temmuz ayında ülke, kapatma önlemlerini kademeli olarak gevşetmeye başladı, iş dünyasının ve endüstrinin iyileşebileceği 'yeni normal' dönemi başladı. Ülkede 17 Ağustos'tan bu yana, üst üste beş haftadır enfeksiyon sayılarında azalma görülüyor.

Kapatma önlemlerinin azaltılması trafik ışığı renk şemasına göre yapılıyor. En çok etkilenen bölgeler Mexico City, Guanajuato, Nuevo Leon ve Tabasco eyaletleri (MSF, Tenosique şehrinde faaliyet gösteriyor), bunlardan bazıları "turuncu" veya "sarı" eyaletler olarak sınıflandırılmış durumda. MSF, 26.861 doğrulanmış vakanın* kaydedildiği Tamaulipas eyaletinde, Reynosa ve Matamoros şehirlerindeki COVID-19 tedavi merkezlerini yönetiyor ve Nuevo Laredo'daki göçmen sığınma evlerinde enfeksiyon önleme ve kontrol (EÖK) önlemlerini destekliyor.

Buralarda görev yapan ekipler, her iki şehirde de vaka sayısında bir düşüş kaydetti, ancak vakaların yeniden yükselmesi ihtimaline karşı hazırlık yapıyorlar. MSF projesinin salgın öncesi düzenli faaliyetlere devam ettiği Guerrero eyaletinde ise 16.454 doğrulanmış vaka* kaydedildi. MSF, Guerrora’da sağlık merkezleri ve hastanelerin enfeksiyon kontrol önlemlerini uygulamalarına yardımcı oldu.

Meksika, COVID-19 kaynaklı en fazla ölümün kaydedildiği dördüncü ülke. Uluslararası Af Örgütü’nün raporuna göre 100.000'den fazla sağlık çalışanının hastalığa yakalandığı tahmin ediliyor.

Honduras hükümeti Mart ayının ortasında, insanların özgürlük ve hareketliliğini sınırlayan olağanüstü hâl ilan etti. Ülkede salgından en çok etkilenen bölge, doğrulanmış COVID-19 vakalarının yüzde 31,3'ünün* görüldüğü kuzeydeki Cortes oldu. Üç aylık kapatmadan sonra ve Haziran ayında vakalarda artış yaşanmasına rağmen; "ekonominin akıllıca yeniden açılmasının" bir parçası olarak çeşitli idari birimlerde özellikle kırsal ve tarımsal ekonomik faaliyetler yeniden başladı. Ülkenin her yerinden hastaneler ve sağlık merkezleri, hastalara bakmak için yeterince kişisel koruyucu ekipman ve kaynak olmadığını bildirdi. Hükümet tarafından devreye sokulan gezici hastanelerde yolsuzluk yaşandığına dair birçok haber yayınlandı.

El Salvador, Honduras'a benzer bir yol izledi ve Mart ayı ortasından itibaren ülkenin birçok bölgesinde yasaklar uygulandı. Salgının başlangıcından bu yana, 27.009 vaka ve 788 ölüm* kaydedilen El Salvador’da salgının merkezi başkent San Salvador. Ülkede sağlık merkezleri ve hastaneler ayakta tedaviyi durdurdu. Bu durum; kronik hastalıkları olan hastalar ve aile planlaması hizmetlerine ihtiyaç duyanlar için tedavinin, doğum öncesi ve sonrası muayenenin ve de ruh sağlığı desteğinin ihmal edilmesiyle sonuçlandı.

Tarihsel olarak şiddetten etkilenen bölgeler salgından da olumsuz etkilendi. Temel sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar var. Sağlık Bakanlığı, kapatma sırasında erken gebeliklerde 3.000 vakaya yakın bir artış bildirdi. COVID-19 vakalarında 21 Ağustos'a kadar 13 günlük bir düşüş eğilimi vardı.

MSF’nin COVID-19 ile mücadele yöntemleri

  1. Mobil ekipler ve klinikler

MSF COVID-19 mobil ekipleri; COVID-19 hastanelerinde, kamu hastanelerinde ve sağlık merkezlerinde biyogüvenlik protokolleri (enfeksiyon kontrolü, su ve sanitasyon yönetimi) oluşturmak için Meksika'nın farklı bölgelerinde çalışıyor. Bu protokoller, sağlık personelinin ve hastaların güvenliğini güvence altına almayı amaçlıyor. Daha önce Mexico City, Guerrero ve Oaxaca eyaletlerinde çalışan ekip şu anda Tabasco eyaletinde çalışıyor.

MSF ekipleri, COVID-19 ile ilgili söylentilerin önüne geçmek ve hastalığın yayılmasını önlemek için sığınma evlerinde bilgilendirme yapıyor. Sonrasında su, sanitasyon ve hijyen koşulları gözden geçiriliyor. @Owen Breuil/MSF

MSF’nin El Salvador'daki ambulans hizmetleri, COVID-19 hastalarını taşıyarak acil sağlık hizmetlerinin iş yükünü hafifletmeyi sürdürdü. Şiddetten etkilenen San Salvador ve Soyapango'da MSF mobil klinikleri faaliyete devam ediyor. COVID-19'un yayılmasını önlemek için sağlığı geliştirme faaliyetlerine devam eden MSF, Meksika ve ABD'den sınır dışı edilen insanlar için bir izolasyon merkezinde ruh sağlığı hizmeti veriyor. Müdahale gerekmesi durumunda diğer merkezler ve sığınma evlerinin uygunluğu da değerlendiriliyor.

  1. COVID-19 tedavi merkezleri

Meksika’nın kuzey sınırına yakın Matamoros ve Reynosa’da MSF, eyalet üniversitesinin iki şehir kampüsünde de bulunan COVID-19 merkezlerinde hafif ila şiddetli hastalara bakıyor. Her iki merkezde de konsantre oksijene ihtiyaç duyan 20 ağır hasta için kapasite ve kendilerini izole edecek yerleri olmayan hafif ve şüpheli hastalar için izolasyon alanları var. Bu hastaların arasında göçmenler, geri dönenler, evleri olmayanlar veya evlerinde kendilerini ailelerinden izole edecek alanı olmayanlar bulunuyor. Merkezler, hastalara hem tıbbi hem de psikososyal destek sunuyor.

Honduras'ın başkenti Tegucigalpa'da MSF, Ulusal Üniversite’nin spor tesisinde şiddetli COVID-19 hastaları için bir tedavi kliniği açtı. Klinik aracılığıyla, başkentteki hastanelerin aşırı kalabalıklaşmasını önlemek ve hastalara ruh sağlığı, sosyal hizmet ve sağlığı geliştirme hizmetleri de dâhil olmak üzere kapsamlı bir bakım sağlamak amaçlanıyor.

  1. Göçmen sığınma evleri

Sığınmacılar ve göçmenler, COVID-19 salgını sırasında iltica başvuru sürecinin devam edip etmeyeceğine dair belirsizlik, toplumsal damgalama, güvencesizlik, olumsuz hijyen koşulları ve sığınma evlerinde yer olmaması nedeniyle zor bir durumla karşı karşıya. Bu doğrultuda MSF, Meksika'nın kuzeyindeki Nuevo Laredo'da 200'den fazla kişinin izole edildiği tüm göçmen barınaklarının koşullarını gözden geçiriyor ve gereken enfeksiyon kontrol önlemlerini uyguluyor. Sığınma evi sakinlerine, çalışanlarına ve bazen de çevrede yaşayan halka temel sağlık hizmeti ve psikososyal destek sağlanıyor.

MSF ekibi, göçmen sığınma evlerine yaptıkları ziyaretler sırasında insanlara MSF’nin ruh sağlığı yardım hattından da bahsediyor. Ücretsiz ve gizli bir hizmet olan bu yardım hattı, Ocak ayında kuruldu ve COVID-19 salgını sırasında da destek sunuyor. @Cristopher Rogel Blanquet/MSF

Reynosa ve Matamoros'ta, MSF'nin mobil klinik ekibi, göçmenler ve sığınmacılar için sığınma evlerinde (tıbbi bakım, sağlığı geliştirme, ruh sağlığı ve sosyal hizmet dâhil) kapsamlı sağlık hizmetleri sunuyor. Ekipler, Mart ayından bu yana faaliyetlerini salgına uygun şekilde gözden geçirdiler. COVID-19 vakalarını tespit etmek ve gerekirse onları MSF COVID-19 merkezlerine veya diğer tesislere yönlendirmek için triyaj uyguluyorlar.

MSF, güneydeki Tabasco eyaletindeki Tenosique şehrinde, La 72 sığınma evinde göçmenlere kapsamlı temel sağlık hizmetleri (hem tıbbi hem de psikolojik destek) sunmaya devam ediyor. MSF ayrıca, Mexico City'de 15 ve Mexico Eyaleti'nde bir göçmen sığınma evinde enfeksiyon kontrol önlemleri uyguladı ve psikososyal destek sağladı.

  1. Göç yolu

Meksika göç yolunda bulunan göçmen sığınma evlerinde COVID-19'un önlenmesi ve kontrolüne ilişkin teknik destek, eğitim ve savunuculuk için çok disiplinli bir COVID-19 müdahale ekibi (sağlık destekçisi, psikolog, lojistikçi, WATSAN ve enfeksiyon kontrolü sorumlusu) oluşturuldu. Bu ekip aynı zamanda COVID-19 şüpheli veya doğrulanmış (veya pozitif vakalarla temas halinde) göçmenlere ve çalışanlara psikososyal destek sağlıyor.

MSF, Matamoros'ta ABD iltica duruşmalarını beklerken Göç Koruma Protokolleri (MPP) uyarınca kurulan kampta kalan sığınmacılara bakım sağlıyor. MSF ekibi, COVID-19'un önlenmesi için çalışıyor ve COVID-19 vakalarını tespit etmek için triyaj uyguluyor.

  1. Yardım hatları

MSF psikologlarının Meksika’da ülke çapında göçmenler, mülteciler ve Guerrero'da şiddete maruz kalan kişilere uzaktan psikolojik destek sağlaması için bir yardım hattı ve WhatsApp numarası oluşturuldu.

Honduras’ta, Tegucigalpa ve Choloma'da MSF, şiddet ve cinsel şiddetten hayatta kalanlar için iki ruh sağlığı yardım hattı başlattı. MSF psikologları son dönemde ruh sağlığı desteğine duyulan ihtiyacın arttığını bildiriyor.

*Paylaşılan veriler 14 Eylül 2020 tarihlidir. 

Ana sayfa görseli: MSF, salgının Mart ayında başlamasından bu yana COVID-19 konusunda 52 sığınma evine destek verdi. MSF mobil ekipleri önümüzdeki günlerde Oaxaca'daki ihtiyaçları değerlendirdikten sonra Chiapas'taki sığınma evlerini ziyaret edecek. 27 Temmuz 2020 @Owen Breuil/MSF

Yorum Yapın