Bir yılın ardından: Myanmar'ın Rakhine eyaletinde ihtiyaçlar belirlenemiyor

Bangladeş'teki Jamtoli kampında kalan Ansar Begum, üç aylık oğlu Salim Ulah'ın muayenesini izliyor. Fotoğraf: Pablo Tosco/Angular

Bağımsız insani yardım kuruluşları hâlâ Myanmar’ın Rakhine Eyaleti’nin kuzey kesiminde çalışamıyor

Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Myanmar’ın Rakhine Eyaleti’nin kuzeyinde yaşayan kırılgan durumdaki topluluklara ulaşmaya çalışan bağımsız insani yardım kuruluşlarının halen büyük ölçüde engellendiğini bildirdi.

MSF, karşılanamayan tıbbi ve insani yardım ihtiyaçları nedeniyle bölgedeki insani durumun ciddi ölçüde kaygı verici olduğunu duyurdu.

Amsterdam, 10 Ağustos 2018 – MSF, Arakan Rohingya Kurtuluş Ordusu (ARSA) tarafından yapılan saldırılar ve bu saldırıları takiben Myanmar Ordusu tarafından “tasfiye operasyonları” adı altında yürütülen harekattan iki hafta önce, Rakhine Eyaleti’nin (eski adıyla Arakan)  kuzeyinde yürüttüğü tıbbi yardım faaliyetleri için Myanmar Hükümeti’nden aldığı izni kaybetmişti. Bu tarihten tam 1 yıl sonra MSF hâlâ bölgede çalışamıyor.

Myanmar Hükümeti’ne çağrı

MSF, ihtiyaç sahiplerine tıbbi yardım ulaştırabilmek için gereken seyahat ve çalışma izinlerini Myanmar Hükümeti’nden defalarca istemesine rağmen, bürokratik engeller aşılamadığı için bu izinler halen alınamıyor.

Rakhine’nin kuzey kesiminde tıbbi ve insani ihtiyaçlara yönelik uzun vadeli ve bağımsız bir değerlendirme yapılamadığını belirten MSF’nin Myanmar’daki çalışmalarından sorumlu program yöneticisi Benoit De Gryse, mevcut durumu açıklayarak Myanmar Hükümeti’ne bir kez daha çağrı yaptı: “Yardım kuruluşlarının bölgeye girememesi, ihtiyaç tespitini ve insani durumun net bir şekilde ortaya konmasını engelliyor. Bölge halkının sağlık ihtiyaçlarının değerlendirilebilmesi ve giderilebilmesi için, MSF olarak bir kez daha Myanmar Hükümeti’nden, bağımsız ve tarafsız insani yardım kuruluşlarının kuzey Rakhine’ye derhal ve engellenmeksizin girmesine izin vermesini talep ediyoruz.”

MSF 1994 yılından beri kuzey Rakhine’deki bütün topluluklara sağlık hizmeti veriyordu. 11 Ağustos 2017’de MSF’nin faaliyetleri askıya alındığında, MSF ekipleri kuzey Rakhine’de dört farklı sağlık merkezinde çalışıyordu. Bu tesislerin üçü, izinlerin iptal edilmesinin ardından yakıldı.

Üreme sağlığı ile birinci basamak sağlık hizmetlerine odaklanan MSF ekipleri, ayda 11 bin muayene gerçekleştiriyor ve hastaneye yatırılması gereken kişilere acil ulaşım ve tıbbi destek gibi hizmetler sunuyordu.

Bangladeş'in Cox's Bazar bölgesindeki Kutupalong Kampı'na girmek için sırada bekleyen Rohingya mülteciler. Fotoğraf: Pablo Tosco/Angular

Rakhine’daki tüm topluluklar için sağlık değerlendirmesi şart

25 Ağustos 2017 tarihinden itibaren Rohingya halkını hedef alan yaygın şiddet olayları nedeniyle 700 bin Rohingya’nın terk ettiği kuzey Rakhine’in pek çok bölgesi bugün ıssız. Ancak yine de Rakhine Eyaleti genelinde 550 ila 660 bin devletsiz Rohingya yaşıyor. De Gryse, “Rakhine Eyaleti’nin kuzey kesiminde kalan Rohingyaların yanı sıra, burada yaşayan Rakhine etnik grubundan toplulukların ve başka azınlıkların tıbbi ihtiyaçlarının derinlemesine ve bağımsız şekilde değerlendirilmesi şart,” dedi

MSF, tıbbi faaliyet yürütemese de Maungdaw’da ekip bulundurmayı sürdürüyor. Bölgedeki MSF çalışanları halen, Rohingya topluluklarından sağlık hizmetine erişim konusunda çektikleri zorlukları dinliyor. Müslüman hastalar halen seyahat özgürlüklerine dair kısıtlamalara maruz kalıyor. Ayrıca ödemelerinin mümkün olmadığı sağlık ücretleriyle karşı karşıyalar.

Kimliğinin bildirilmesini istemeyen bir kişi MSF’ye, annesine sağlık hizmeti ulaştırmak için ne tür zorluklar yaşadıklarını anlattı. Myanmar’da sağlık hizmetine ulaşamayan bu aile, anneyi Bangladeş’e götürmüş, ancak kadın burada hayatını kaybetmişti: “Sittwe’ye ve Yangon’a gitmemize izin verilmiyor, dolayısıyla tek seçeneğimiz sınırı aşarak Bangladeş’e gitmekti. Bu çok riskli bir yol. Annemin naaşını köyüme getirebilsem, bir cenaze töreni yapıp onu babamın yanına gömebilirsem çok mutlu olurum. Ama ülkemdeki durum yüzünden böyle bir şey olmayacak. Eğer annemi burada bir uzmana gösterebilseydik Bangladeş’e gitmek zorunda kalmayacaktık.”

Myanmar Hükümeti bölgedeki sağlık ihtiyaçlarının karşılandığını iddia ediyor. Ancak insani yardım kuruluşlarının kuzey Rakhine’ye erişimi ciddi şekilde kısıtlandığından, durumun bağımsız bir şekilde değerlendirilmesi mümkün değil.

De Gryse, “Bölgedeki mevcut durumun anlaşılması için insani yardım kuruluşlarının buraya erişebilmesi gerekiyor. Güvenilir bilgi olmadan, şartların dönmeye uygun olup olmadığını söylemek mümkün değil,” dedi.


MSF Orta Rakhine’deki hastalara birinci basamak sağlık hizmeti vermeye ve acil durumlarda hastaları sevk etmeye devam ediyor. MSF halen Myanmar’ın başka bölgelerinde, Shan, Kachin ve Yangon’da ve Naga Özyönetim Bölgesi ile Tanintharyi Bölgesi’nde tıbbi programlar yürütüyor.

Yorum Yapın