Yemen: Abs'ta şehrin ve hayatın kesiştiği yol

Ülke içinde yerinden edilmiş kişiler ve türlü tedarik malzemesi, Yemen'in kuzeyindeki Abs şehrini bölen ana arterden geçiyor. Trafiğin durmaksızın aktığı bu kaotik yolda sık sık trafik kazaları yaşanıyor ve ağır yaralılar bu yol kullanılarak tahliye ediliyor. Son bir aydır Yemen'in farklı şehirlerindeki Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) projelerini ziyaret eden iletişim danışmanı Pau Miranda aktarıyor.

Abs yol kenarında bir kasaba. Güneydeki dağları aştıktan sonra düz devam edip sınıra çıkan bu yol, Yemen'in kuzeyindeki Hacca vilayetindeki küçük kasaba Abs’ın ana arteri. Yol, olup biten her şeye hakim. Kasaba ve çevre ilçelere giden tedarik malzemeleri buradan geçiyor. Pazarlar kuruluyor ve her türden ürünün seyyar satışı burada yapılıyor. Buna sığır da, her yerde bulunan ve her sınıftan Yemenlinin çiğnediği uyarıcı yaprak kat da dahil.

Bu yol aynı zamanda, her ay bölgenin dört bir yanından onlarca, hatta yüzlerce ailenin sağlık hizmeti alabilmek için geçtiği yol. Ancak insanların hayatta kalabilmek için ihtiyaç duydukları tıbbi bakıma ulaşmaları giderek zorlaşıyor.

"Hayat şimdi çok zor." Fatima Abdu Muhammed, 2016'da memleketini hedef alan hava saldırıları sonucunda evlerin yıkılması, kocası ve akrabaları da dahil olmak üzere birçok kişinin hayatını kaybetmesinin ardından sınıra yakın Harad bölgesinden ailesiyle birlikte kaçmış. @Pau Miranda/MSF

İlk bebeğini doğurmak için gelen 20 yaşındaki Tahani Ali'nin annesi, "Dağdaki köyümüzden taksiyle buraya gelebilmek için 60.000 riyal (100 avrodan biraz fazla) borç almak zorunda kaldık" diyor. Tahani, yüksek tansiyonun neden olduğu tehlikeli bir gebelik komplikasyonu olan eklampsi sonucu nöbet geçirdikten sonra buraya gelmiş. Aslında tespit edilmesi ve önlenmesi kolay olan eklampsi, erken tespit edilmediğinde anne ve bebeğin hayatı için tehlike arz edebiliyor.

Birkaç saat önce doğan ve henüz adı konulmamış bu bebek, Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) 5 yıl önce Yemen’de çatışmaların giderek yoğunlaşmasının ardından destek vermeye başladığı bu hastanede her ay dünyaya gelen binin üzerinde bebekten biri. Hasta sayısı artmaya devam ediyor çünkü yaklaşık 1,5 milyonluk bir nüfusa (Barselona’nın nüfusuna eşit) hizmet veren hastane, iç savaştan en çok etkilenen bölgelerden birinde sağlık merkezlerinin yokluğunu telafi ediyor.

Kuzeye giden yolun yalnızca 25 kilometre yukarısında, milyonlarca insanı evlerini terk etmeye ve "yerlerinden edilmeye" zorlayan bir cephe hattı bulunuyor. Bugün çok sık kullanılan ve dünyanın çoğu için anlamını yitiren bir terim yerinden edilme. Hacca vilayetinde 150 bine yakın yerinden edilmiş insan var, çoğu savaşçılar arasındaki silahlı çatışmalara en fazla maruz kalan sınırın çok yakınındaki bölgelerden gelmiş.

Hacca vilayetinde 150 bine yakın yerinden edilmiş kişi yaşıyor. Çoğu yıllar önce çatışmalar ve hava saldırıları sınıra yakın bölgelerdeki memleketlerine ulaşınca evlerini terk etmek zorunda kalmış. Birçoğu yanına neredeyse hiçbir eşya alamamış. Şimdi bu derme çatma çamurdan evlerde yaşıyorlar. Abs yakınlarındaki Matayn bölgesinde bulunan bu evde on kişilik bir aile yaşıyor. @Pau Miranda/MSF

Yaşını tam olarak bilmeyen ancak "40 ila 60 yaşları arasında" olduğunu söyleyen Meryem, dokuzuncu çocuğunu doğurmak üzere yerinden edilmiş kişilerin yaşadığı bir kamptan gelmiş. Minik Fatma, daha yeni adım attığı dünyanın bu köşesinde yaşanan keskin gerçeklerden habersiz uyuyor. Annesi Meryem, yeni doğum yapmış ve evine dönmeyi bekleyen beş kadınla birlikte aynı odada kalıyor.

Kadınlar, doğum sonrasında genellikle isteseler de üç veya dört saatten fazla kalmıyorlar. Geniş ailelerine bakmak için evlerine dönmek zorundalar. Tıbbi bir zorunluluk olmadıkça hastaneden kısa sürede ayrılıyorlar. Meryem ve ona kamptan buraya gelirken eşlik eden annesi, dört yıl önce komşularının öldürüldüğünü gördükten sonra köylerinden nasıl kaçmak zorunda kaldıklarını anlatıyor.

"Ya kalıp biz de öldürülecektik ya da üstümüzde ne var ne yok bakmadan kaçacaktık" diyor büyükanne. Meryem eve dönmeye dair ümitlerini yitirdiklerini itiraf etmeden önce, “Hiçbir şeyimiz yok, yiyecek ekmeğimizin olduğu günler var, bazıları onu bile bulamıyor” diye ekliyor. "Birkaç gün önce kasabada 14 kişinin öldüğünü duyduk" diyor çekinerek.

Abs MSF proje ekibi,sabah toplantısında önceki gece kabul edilen bazı hastaları konuşuyor. @Pau Miranda/MSF

Yol Abs'ı ikiye bölüyor ve hayat, bu yıkıcı savaş başlamadan çok önce olduğu gibi devam ediyor. Trafik hiç durmuyor, kaotik. Kurallardan bahsetmek mümkün olmadığı için ziyaretçiler için şüphesiz hayli tehlikeli, çünkü araçlar şeritte kalmıyor ya da beklediğiniz yönde gitmiyor. Trafiği çözemeyenler sadece yabancılar da değil; hastaneye tedavi için gelen yaralanmaların çoğunun sebebi trafik kazaları.

MSF ekibindeki doktorlardan biri, sabah toplantısında ekibine, önceki gece bir trafik kazasında yaralanan iki kişinin hastaneye getirildiğini, birinin hayatını kaybettiğini ve diğerinin durumunun ağır olduğunu açıklıyor. Hastanede alışıldık bir sahne.

Aynı ölüm yolunda, küçük bir çocuk bir motosiklet tarafından ezildi. Çocuk karnının alt kısmından ciddi şekilde yaralandı ve iç morarma görüldü. MSF ekibi, oğlunun yanından ayrılmayan babaya, oğlunun bölgesel başkent Hacca’da MSF'nin destek verdiği başka bir hastaneye nakledilmesi gerektiğini açıkladı. Bu hastane daha doğru bir teşhis için gerekli donanıma sahip ve çocuğu iyileştirecek tedaviyi sağlayabilir.

Ve böylece, bir ambulansta, hastaneye gitmek için güneye doğru yola çıkıyorlar. Umarım aynı yol onları yakında geri getirir.

Ana sayfa görseli: Abs'ın ortasından geçen bu yol, Suudi Arabistan sınırına doğru kuzeye uzanıyor. Abs'tan yalnızca 25 km uzakta bir cephe hattı var. Yol, Abs için merkezi bir önem taşıyor. @Pau Miranda/MSF

Yorum Yapın