Yemen: COVID-19 korkusu insanları hastanelerden uzaklaştırıyor

Sana, Yemen, 8 Temmuz 2020Yemen’in başkenti Sana’da bulunan Şeyh Zayid Hastanesi bünyesinde yeni bir COVID-19 tedavi merkezine daha destek vermeye başlayan Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), ülkede salgının büyümesiyle insanların hastaneye gitme konusunda yaşadığı korkunun da arttığını belirtiyor.

Şu anda Şeyh Zayid Hastanesi’nde orta şiddette semptom gösteren hastalar için ayrılmış olan 20 yatağın sadece yarısı dolu. MSF çalışanları, birçok insanın hastaneleri enfeksiyonun kaynağı olarak gördüğünü, bazılarının ise COVID-19 semptomları gösteren ve hastaneye gidenlere dair aslı olmayan söylentilere inandıklarını paylaşıyor. Bazı Yemenliler de test yaptırıp testin pozitif çıkması durumunda toplumsal damgalamaya maruz kalmaktan korkuyorlar. Sonuç olarak çoğu Yemenli durumları ağırlaşana kadar hastaneye gitmekten imtina ediyor.

Sana’daki Şeyh Zayid COVID-19 tedavi merkezinden taburcu edilen 75 yaşındaki Khairiya: “Oğlum beni her gün ziyarete geliyor ama bana yaklaşmıyor, dışarda bekleyip durumumla ilgili bilgi alıyor. ‘Elçi’ dediğimiz hastane çalışanları ona benden haber götürüyor, bana ondan haber getiriyor. Bu odadan bir an önce çıkmak istiyorum, evimi çok özledim. Keşke yarın sabah taburcu olabilsem, tekrar ailemin yanında olabilmek için günleri sayıyorum.” @Maya Abu Ata/MSF

Şeyh Zayid Hastanesi’nde görev yapan Dr. Abdulrahman duruma dair şunları söylüyor: “Virüs hakkında dolaşımda olan korkuya dayalı yanlış bilgilerin olumsuz etkilerini birebir tecrübe ediyoruz. Hastaneler hastalar için güvenli yerlerdir, bir hasta hastaneye ne kadar erken başvurursa semptomlarını tedavi etme şansımız da o kadar artar.”

Hastanenin aciline gelen hastaların çoğunun durumu kritik ve solunum desteğine ihtiyaç duyuyor. Yoğun bakımda bulunan 6 yatak da dolu, ciddi solunum güçlüğü çeken hastalara 24 saat bakım sağlanıyor ve hastanın durumuna göre oksijen tüplerinin 3 saatte bir değiştirilmesi gerekiyor.

MSF’nin Yemen’deki faaliyetlerinden sorumlu olan Caroline Ducarme:

Hastanede gördüklerimiz ağır vakalar, ancak bizi asıl endişelendiren görmediğimiz, yani durumları ağırlaşana kadar hastaneye gelmemeyi seçen hastalar.

Ülkedeki birçok hastane gibi Şeyh Zayid Hastanesi de daha önce farklı hizmetler sunuyordu. Anne sağlığı ve travma tedavisine odaklanırken salgın başlayınca sağlık yetkilileri tarafından COVID-19 tedavi merkezine çevrildi. Dünyanın en gelişmiş sağlık sistemlerine sahip ülkelerin bile başa çıkmakta zorlandığı bir salgınla mücadele noktalarından birine dönüştü.

Yemen’in test kapasitesi oldukça sınırlı, bu nedenle salgının ülkedeki izi sürülemiyor. Yıllardır süren savaş nedeniyle büyük hasar gören sağlık sistemi şimdi de salgın nedeniyle ağır bir yük altında. İnsanların da sağlık sistemine ve sağlık çalışanlarına duydukları güveni kaybettikleri görülüyor.

Sağlık çalışanlarının virüse yakalanma olasılığının yüksek olduğuna dair duyumlar, ülkedeki sağlık çalışanları arasındaki güvensizlik hissini besliyor. Bu nedenle birçok sağlık çalışanı işinden ayrılıp evde kalmayı seçiyor ve hastanelerde personel sıkıntısı yaşanıyor.

“COVID-19 tedavi merkezinde çalışırken tabii ki kaygı yaşıyorsunuz, özellikle birçok sağlıkçının virüse yakalandığını duyduktan sonra. Ama ben bir doktorum, evde kalamam. Her gün bu hastaneye gelip sağlığım el verdikçe insanlara anlamlı bir hizmet sunmak benim görevim. Virüs size yer yerde bulaşabilir, sadece hastanede değil. Yapmamız gereken kendimizi korumak ve önleyici tedbirler almak." MSF ile Sana’da bulunan Şeyh Zayid COVID-19 tedavi merkezinde çalışan Dr. Abdulrahman @Maya Abu Ata/MSF

Ducarme; “Yaşadığımız en büyük zorluklardan biri COVID-19 tedavi merkezlerinde, yani onlara şu anda en çok ihtiyacımız olan yerlerde çalışacak deneyimli sağlık çalışanları bulmak. Buna ek olarak kişisel koruma ekipmanı ile enfeksiyon önleme ve kontrolüne ilişkin sıkıntılar yaşıyoruz. Sağlık çalışanlarının sahadan çekilmesi Yemen sağlık sistemini daha da zayıf hale getiriyor.” diyor.

Şeyh Zayid Hastanesi, El Kuveyt Hastanesi’nden sonra MSF’nin Sana’da desteklediği ikinci COVID-19 tedavi merkezi. Başkente gelen hastaların bazılarının uzak mesafelerden geldiği görülüyor, bu da ülkenin diğer noktalarında karşılanmayan tıbbi ihtiyaçlar olduğuna işaret ediyor.

MSF’nin Yemen Acil Durum Sorumlusu Roger Gutierrez, Şeyh Zayid Hastanesi’ne gelen bazı hastaların Taiz ve El Dali gibi uzak ve temel tıbbi hizmetlere erişimin oldukça kısıtlı olduğu vilayetlerden geldiklerini belirtiyor.

Bize gelen hastalar bir şekilde seyahat edebilmiş olanlar, ya durumu kritik olup da yola çıkmak için maddi imkânı ve yakında bir yerde sağlık hizmeti alma şansı olmayanlar?

Hem COVID-19 hastaları hem de başka tıbbi ihtiyaçları bulunan hastalar için acilen daha fazla kaynağa ihtiyaç duyulduğuna dikkat çeken MSF, uluslararası topluma Yemen’in içinde bulunduğu kriz için harekete geçilmesi ve Yemen yetkililerine insanların hayat kurtarıcı sağlık hizmetlerine erişimi için izin verilmesi çağrısında bulunuyor.

Ducarme son olarak şunları ekliyor: “Görünmez ihtiyaçları bir an önce giderebilmek için tıbbi çalışmaların ölçeğinin genişletilmesi gerekiyor. Uluslararası toplumun böyle kritik bir zamanda desteğini azaltmak yerine insani yardım faaliyetlerini artırması, Yemenli yetkililerin de insanların yardıma ve sağlık hizmetlerine güvenli şekilde ulaşmalarını güvence altına almaları gerekiyor.” 

MSF'nin Sana ve Aden’de destek verdiği 4 COVID-19 tedavi merkezinde solunum güçlüğü çeken hastalar tedavi ediliyor. Ayrıca Hacca, Haydan, Hudeyde, İb, Kamer ve Taiz vilayetlerinde yürütülen ve destek verilen sağlık tesislerine benzer şikayetlerle gelen hastalara bakım sağlanıyor. Yemen’de yeni koronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında sağlık çalışanlarına COVID-19 eğitimleri verildi, enfeksiyon önleme ve kontrolü tedbirlerini artırıldı ve MSF'nin ülke çapındaki tüm faaliyetleri salgın doğrultusunda gözden geçirildi.

2018 yılında Yemen'de yürüttüğümüz faaliyetlerle ilgili bilgi için MSF 2018 Uluslararası Faaliyet Raporu'na bakabilirsiniz.

Ana sayfa görseli: MSF ile Sana’da bulunan Şeyh Zayid COVID-19 tedavi merkezinde hemşire olarak çalışan Ansaf: “Ben de koronavirüse yakalandım ama iyileştikten sonra çalışmaya devam ettim, çünkü insanların benim yaşadıklarımı yaşamalarını istemedim. Onlara yardımcı olmak, bu salgınla mücadele etmek istedim. Onun için iyileşip görevimin başına döndüm.” @Maya Abu Ata/MSF

Yorum Yapın