Fotoğraf: Brendan Bannon

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) olarak bizler, dünya çapında 60’tan fazla ülkede çalışırız. Bu ülkelerin her birinin kendine özgü özellikleri ve yaşam koşulları vardır. Ancak MSF saha projelerinde kaynaklarımızın ve uzmanlığımızın en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak için, dünyanın neresinde olursak olalım kendi çalışma modelimizi takip ederiz.

Herhangi bir acil durum ortaya çıktığında, ihtiyaçların boyutunu ölçmek için o sırada sahada görev yapan MSF çalışanlarını harekete geçiririz veya hemen faaliyet başlatmak için sahaya doğrudan acil durum ekibi göndeririz. Bu iki grup birbiriyle yakın temas halinde çalışır. Bu sayede bir taraftan projeyi bir bütün olarak tasarlarken, diğer taraftan eş zamanlı olarak insanları tedavi etmeye başlayabiliriz.

Örneğin, 2010 yılında yaşanan Haiti depreminin ardından çalışanlarımız, daha acil durum ekibi bile toplanmadan, depremden yalnızca 3 dakika sonra olay yerinde ilk depremzedeye müdahale etmiştir. Bunu mümkün kılan; ameliyat ve kolera kitlerinden şişme hastanelere kadar her türlü acil durum ekipmanımızın ve afetler için ayırdığımız acil durum fonunun daima hazırda tutulmasıdır.Bu sayede kurumsal bağışçılarımızın fon transfer etmesini veya acil durum ertesinde toplumsal farkındalığın oluşmasını beklememize gerek kalmaz. İhtiyaç duyulan her yere hızlıca ulaşıp tedavi hizmetlerini anında başlatırız.

Sınır Tanımayan Doktorlar’da çalıştığımı anladıklarında, benden yardım istediler; özellikle de yaralılarını tedavi etme konusunda.

Stefano Zannini, 2010 Haiti Depreminde Sınır Tanımayan Doktorlar Haiti Program Direktörü

Bilgi Toplama

Acil durumlara karşı her zaman hazırda bekleriz ve değerlendirme çalışmalarında farklı kaynaklardan bilgi toplarız. Bunlar:

  • Afetzedelerle zaten çalışmakta olan MSF ekipleri
  • Yerel hükümet
  • Uluslararası kamuoyu
  • Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Departmanı (UNDHA) gibi insani yardıma odaklanmış çeşitli kuruluşlar
  • Avrupa Komisyonu İnsani Yardım Ofisi (ECHO) gibi fon kaynakları
  • Yerel ve ulusal sivil toplum kuruluşları
  • Medya raporları veya sosyal medya üzerindeki bilgiler

Toplanan bilgiler teyid edildikten sonra sağlık ve lojistik uzmanlarından oluşan bir ekip, hızlı ve etkili bir değerlendirme yürütmek üzere acil durum bölgesine gönderilir. Bu uzman ekip, halihazırda bölgede çalışmakta olan görevlilerden seçilebileceği gibi, merkez ofislerimizde çalışan uzmanlaşmış kişiler de yönlendirilebilir.

Nepal depremi

2015’te meydana gelen ilk deprem sonrasında değerlendirme görevi için Nepal’de bulunan bir Sınır Tanımayan Doktorlar ekibi.

Acil Durum Ekibi

Acil durum ekibi, kilit bölgelerde sağlık hizmeti, lojistik desteği ve yönetim konusunda ciddi saha deneyimine sahip olan bir grup çalışandan oluşur. Bu kişiler 7/24 hazır durumdadır ve herhangi bir acil durumda bir kaç saat içerisinde toplanmaları gerekir. Genellikle yalnızca ilk değerlendirmeden sorumlu olan bu kişilerin, bazen hayat kurtaran çalışmaların sürdürülebilmesi için uzun soluklu bir proje başlatılana kadar aylarca bölgede kalması gerekebilir.

Önerge

Acil durum ekipleri, sahadaki durumu değerlendirip acil yardıma ihtiyaç duyan insan sayısını analiz eder ve MSF merkez ofislerine bir önerge gönderir.

Önerge kabul edildiğinde, MSF merkez ofislerinde çalışanlar, bölgeye gönderilecek personeli seçme, malzeme ve kaynakları organize etme ve projeyi yürütmek için gerekli bütçeyi sağlama sürecini başlatır.

Projelerin İlk Adımı

Bir projenin planı hazırlanıp onaylandığında, teknik ekipman ve gereken malzemeler proje bölgesine gönderilir.

Büyük çaplı acil durumlarda, derhal müdahaleye başlayabilmek için hava taşıtları bölgeye gereken tüm malzeme ve tedariği teslim eder. Protokollerimiz, özelleşmiş yardım kitlerimiz ve lojistik merkezlerimiz sayesinde gerekli ekipman ve malzemenin ulaştırmasını yalnızca birkaç saat içerisinde yapabiliriz. Böylelikle toplanan acil müdahale ekibinin olay bölgesine ulaşır ulaşmaz çalışmaya başlayabilmesi için gereken her şey hazır olur. Afet ve acil durumlara meyilli olan bazı ülkelerde, MSF olarak hazırda beklettiğimiz depolarımızda çeşitli acil yardım erzağımızı, araç ve gereçlerimizi bulundururuz.

Hızlı davranmak gerekmediği durumlarda, maliyeti düşürmek amacıyla, Sınır Tanımayan Doktorlar olarak gerekli malzeme ve ilaçların büyük kısmını gemilere yükleriz ve tıbbi erzağımızı deniz yoluyla ulaştırmayı tercih edebiliriz.

 Haiyan Kasırgası sonrası lojistik destek

2013 yılında tıbbi ve lojistik malzeme tedarikleri, Belçika’dan direkt olarak Haiyan Kasırgası dolayısıyla büyük yıkım gören Filipinler’e ulaştırılmak üzere bir uçağa yükleniyor. Fotoğraf: Bruno De Cock/MSF

Sahadaki Ekip

Ortalama bir saha ekibi, 4 ila 12 uluslararası gönüllü ile beraber çalışan 200 kadar yerel gönüllüden oluşur.

Saha operasyonları, bir koordinasyon ekibi ile beraber, bir yönetici tarafından idare edilir. Bu ekip, genellikle MSF’nin çalıştığı ülkelerin başkentinde yer alan bir medikal koordinatör, bir lojistik koordinatörü ve bir finans koordinatöründen oluşur.

Bu kişiler projeyi gözlemler ve denetlerler. Aynı zamanda, MSF ve yerel otoriteler, partnerler ve diğer sivil toplum kuruluşları arasında irtibat ve işbirliği sağlama görevini üstlenirler. Düzenli olarak merkez ofislerdeki Operasyon Departmanı’na rapor verirler.

Projeye Finansman Sağlama

Sınır Tanımayan Doktorlar bütçesinin %90’dan fazlası, küçük miktarlarda bağışta bulunan milyonlarca bireysel bağışçıdan gelmektedir. Bu, bizleri hükümetlere ve büyük enstitülere bağımlı olmaktan kurtarır ve hızlı hareket edebilmemize imkan sağlar.

Bu bütçe, 25 farklı ülkedeki MSF ofislerinde toplanır ve bir havuza aktarılır. Daha sonra gerekli durumlarda dünyanın herhangi bir yerindeki MSF faaliyetleri ve çalışmaları için kullanılır. Kaynaklarımızın 87%’den fazlası saha projelerimiz için kullanılmaktadır.

Kaynaklarımızın yaklaşık 25%’i, acil durumlara hızla karşılık verebilmek için nakit olarak tutulur. Bu sayede insani bir görev başlatmadan önce bağış toplama kampanyası yapmamıza gerek kalmadan doğrudan eyleme geçilebilir. Acil durumlarda ilk ihtiyaçlar doğrultusunda önce harekete geçer, daha sonra bölge şartlarını ve gerçeklerini göz önünde bulundurarak bağış kampanyaları yürütürüz.http://sinirtanimayandoktorlar.org/wp-admin/post.php?post=159&action=edit

Uluslararası çalışanlarımız, Sınır Tanımayan Doktorlar’a bağlılıkları nedeniyle küçük bir bütçe ile desteklenirler. Yerel çalışanlarımız ise maaşlı elemanlardır. Eşdeğer ilaçlar kullanarak, bu ilaçları büyük miktarlarda satın alarak ve tedarik zincirimizi dikkatle yöneterek harcamalarımızı düşük tutmayı başarırız.

Daha fazla bilgi için Bağışlarınız Nasıl Kullanılıyor? sayfasını ziyaret ediniz.

Proje Yürütme

Sınır Tanımayan Doktorlar’ın projeleri genellikle 18 ay ila üç buçuk yıllık hizmet süresine sahiptir. Değişen koşullara bağlı olarak formumuzu ve proje yapısını değiştirmek koşuluyla, ihtiyaç duyulan bazı bölgelerde on yıllarca kalmamız da gerekebilir.

Acil durum yardım ve uzun dönem sağlık yardımı projeleri arasında kesin ve gözle görülür farklılıklar vardır. Buna rağmen bu projelerin her birinde, yukarıda genel hatlarıyla bahsedilen süreçler benzer biçimde uygulanır.