MSF Tüzüğü 1971 yılında Fransa'nın başkenti Paris'te imzalandı.

Fransa'nın başkenti Paris'te MSF Tüzüğü imzalanıyor, 1971. Fotoğraf: D. R.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) 1971 yılında Biafra’da yaşanan kıtlık ve savaşın ardından bir grup doktor ve gazeteci tarafından Fransa’da kuruldu. Amaçları hızlı, etkili ve tarafsız biçimde acil sağlık yardımı sağlayacak bağımsız bir dernek kurmaktı. Sınır Tanımayan Doktorlar kurulduğunda, 13 kurucu doktor ve gazeteci dahil olmak üzere, farklı uzmanlıklara sahip doktorlar, hemşireler ve diğer mesleklerden üyelerle beraber toplamda 300 gönüllüden oluşuyordu.

MSF, dil, din, ırk, cinsiyet ve siyasi görüş gözetilmeksizin, haritalardaki fiziksel sınırlardan bağımsız olarak her bireyin nitelikli sağlık hizmetlerine ulaşması gerektiği inancıyla hayata geçirilmiştir. Sınır Tanımayan Doktorlar'ın faaliyetlerinin çerçevesini ve çalışma yöntemini belirleyen ilkeler dernek tüzüğünde tanımlanmıştır.

 

 

Sınır Tanımayan Doktorlar’ın İlk Faaliyetleri

MSF’nin ilk saha faaliyeti Nikaragua’nın başkenti Managua’da, şehrin neredeyse tamamını yerle bir eden ve 10.000 ila 30.000 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan büyük deprem sonrasında başladı.

Daha sonra MSF, 1974’te büyük bir sel felaketine ve binlerce insanın ölümüne yol açan Fifi-Orlene Kasırgası sonrasında Honduras’ta bir afet yardım programı sürdürdü.

MSF’nin ilk uzun süreli sağlık programı, 1975’te Pol Pot rejiminden kaçarak sığınacak yer arayan Kamboçyalılara yönelik bir mülteci programıydı.

Bu ilk faaliyetlerde, yeni kurulan bir tıbbi insani yardım kuruluşu olan MSF’nin zaafları açıkça görülüyordu. Hazırlık süreci yetersiz, tedarik zinciri sorunluydu. Doktorlar ise lojistik ve idari destek alamıyordu.

Yol Ayrımı

Dr. Jacques Beres, Philippe Bernier, Raymond Borel, Dr. Jean Cabrol, Dr. Marcel Delcourt, Dr. Xavier Emmanuelli, Dr. Pascal Greletty-Bosviel, Gérard Illiouz, Dr. Bernard Kouchner, Dr. Gérard Pigeon, Vladan Radoman, Dr. Max Recamier ve Dr. Jean-Michel Wild tarafından kurulan MSF'nin düşünce yapısı kısa süre sonra değişmeye başladı. Bu değişime Dr. Claude Malhuret ve Dr. Francis Charhon öncülük etti.

MSF'nin yalnızca doktorları kriz bölgelerine gönderen bir kuruluş olmanın ötesine geçerek daha sağlam ve kurumsal bir örgüt haline gelmesi için çalışmalar başladı.

Kuruculardan Bernard Kouchner, MSF’nin bu tür bir evrim sürecine girmesini desteklemiyordu. Bu nedenle MSF ile yollarını ayırarak “Médecins du Monde” (Dünya Doktorları - MdM) adı verilen yeni bir insani yardım kuruluşunun hayata geçirilmesine öncülük etti.

Dünden Bugüne

1980’den bu yana 24 ülkede merkez ofis açan Sınır Tanımayan Doktorlar, bugün bünyesinde 35.000’den fazla çalışan barındırmaktadır ve kuruluşundan bu yana 100 milyondan fazla hastayı tedavi etmiştir.

Sınır Tanımayan Doktorlar hala hükümetlerden ve diğer kuruluşlardan bağımsız olarak çalışmaktadır.

MSF, ihmal edilen insani krizlere dikkat çekmek, yetersizliklerle mücadele etmek, yardım sisteminin kötüye kullanıldığı durumları ortaya koymak ve geliştirilen tıbbi protokolleri ve tedavileri desteklemek için kamuoyuna sesini duyurma hakkını saklı tutmaktadır.

Sınır Tanımayan Doktorlar, yoksul ülkelerin üçüncü sınıf sağlık hizmetlerine mahkum edilmesine karşıdır ve hastalarına en nitelikli sağlık hizmetlerini verebilmek için gayret gösterir.

MSF aynı zamanda kendi uygulamalarını ve faaliyetlerini geliştirmek ve iyileştirmek için devamlı olarak çabalar.

Sınır Tanımayan Doktorlar, tıbbi ve insani yardım alanındaki çalışmalarından dolayı çok sayıda prestijli ödüle layık görülmüştür ve 1999 yılında Nobel Barış Ödülü ile onurlandırılmıştır.