Adil Aşılama: Orta Afrika Cumhuriyeti’nde zatürre

Kalabalık, gür ormanların arasında kıyıda köşede kalmış küçük köy okulları ve kiliselerden içeri giriyor. Anneler ahşap çitlerin yanında sıralanmış, kucaklarında çocuklarıyla bekliyor.

Herkes çok sessiz. Özellikle bu kalabalığın çoğunun 6 yaş altı çocuklardan oluştuğu düşünüldüğünde bu sessizlik daha da garip hissettiriyor. Ama çocuklar hemşirelere ne kadar yaklaşırsa, sesleri o kadar çok çıkmaya başlıyor.

Bu noktada sessiz merak, ağlama ve sızlanmalara dönüşüyor.

Oral çocuk felci aşısı için ağzını açın.
Şimdi pentavalan için bir bacağı hazırlayın.
Diğerini de zatürre aşısı için hazırlayın lütfen.
İşte bu kadar!

Aşılama bittiğinde anneler, gözleri şaşkınlıkla kocaman açılmış, yanakları ağlamaktan sırılsıklam olmuş çocuklarını kucaklayıp götürüyor.

Çığlık ve bağırışların arasında bazı anneler gülümsüyor.

Çocuklarının ağladığını görmek her anne için zordur ama onlar iğneden kaçmaya çalışan bir çocukla mücadele etmenin, ateşler içinde yanan hasta bir çocuğu saatler süren yürüyüşün sonunda en yakın ücretsiz kliniğe taşımaktan çok daha kolay olduğunun farkında.

Carole Mbamanza, “Çocuklarım hastalanırsa onlara parasetamol vermek dışında ne yapabilirim bilmiyorum. Köyümüzdeki klinikte muayene için 4 ila 6 dolar ödememiz gerekiyor ve benim buna verecek param yok. Bunun yerine Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) desteklediği Yongofongo Sağlık Merkezi’ne geliyorum. Burada ücret almıyorlar. Ama 2 saat boyunca kucağımda hasta çocuğumla 10 kilometre yürümek hiç kolay değil” diyor.

Bu, Orta Afrika Cumhuriyeti’nde birçok ebeveynin karşılaştığı bir sorun. Az sayıdaki klinikler birbirinden çok uzakta ve bu kliniklerde yeterli malzeme ve ilaç bulunmuyor. Aynı zamanda bu kısıtlı hizmetler için istenen ücrete ailelerin bütçesi el vermiyor.

Orta Afrika Cumhuriyeti’nde hastalanmak, dünyanın herhangi bir yerinde hastalanmaktan çok daha zor.

Ülkede son yaşanan insani kriz öncesinde eldeki malzemeler yalnızca çocukların %40’ının aşılanmasına yetecek düzeydeydi. Bu yüzde, önlenebilir hastalıklardan dolayı hayatını kaybeden çocuk sayısının ne kadar yüksek olduğunu gözler önüne seriyor.

2013-2014 yıllarında yaşanan çatışmalar binlerce kişinin ölümüne sebep olurken, nüfusun dörtte birinin canını kurtarmak için evlerini terk etmesiyle sonuçlandı. Bu olayların ardından sağlık sistemi ciddi anlamda bozuldu ve işlemez hale geldi. Rutin aşılama da dahil olmak üzere tüm kamu sağlığı faaliyetleri sekteye uğradı ve zaten zayıf olan sağlık sisteminin durumu daha da kötüleşti.

Mbomou bölgesinin merkez şehri Bangassou’da çocuk ölümlerinin başlıca sebepleri sıtma, yeni doğan enfeksiyonları ve solunum yolu enfeksiyonları. Yağışsız sezonda sıtma vakaları azalırken solunum hastalıkları artış gösteriyor. Bu da küçük yaştakiler için en ciddi tehlikeyi oluşturuyor.

MSF, çocukların en üst seviyede korunmasını sağlamak için ülkedeki 17 proje bölgesinin çoğunda 6 yaş altı çocuklar için aşılama kampanyası başlatarak aşılanmamış çocukları hedef aldı.

Bangassou’da 20.000 çocuk olmak üzere, ülkede toplamda 100.000 çocuk zatürre de dahil olmak üzere 9 ölümcül hastalığa karşı aşılandı.

Dünya çapında beş yaş altı çocuk ölümlerinin bir numaralı sebebi zatürre hastalığı

Orta Afrikalı anne Blanche Foutcho, gelişmekte olan ülkelerde ebeveynlerin en korkulu rüyası olan zatürreyi çok iyi biliyor: "9 aylık oğlum Jésuré iki ay önce çok hastalandı. Çok garip, hızlı hızlı nefes alıyordu. Çok endişelendik ve iki saatlik bir yürüyüşün ardından ücretsiz sağlık hizmeti veren Yongofongo Kliniği’ne geldik. Oradan Bangassou’ya sevk edildik ve oğlum bir hafta hastanede yattı. Şu an durumu iyiye gidiyor ama hala ağladığı zaman nefes nefese kalıyor.”

Çatışmalardan dolayı bir ülkenin sağlık sistemi çöktüğünde insani yardım kuruluşları devreye girerek insanların temel sağlık ihtiyaçlarınına yönelik hizmetler sunar. Bu kuruluşlar, Blanche gibi annelerin kabusu olan zatürre gibi ölümcül hastalıklara karşı aşılama kampanyaları yürüterek ailelere yardım eder.

Fakat insani krizlerden etkilenen ülkelerde aşılama kampanyaları yürütmek kolay değil. Örneğin zatürre aşısı, bu ülkelerin hükümetlerinin veya insani yardım kuruluşlarının yüklü miktarlarda satın alamayacağı kadar pahalı.

O halde, insani krizlerle mücadele eden bu toplumlarda çocuklara sizce kim yardım edebilir?

Dünyadaki tüm  çocukların adil aşılamaya ihtiyacı var. Bunun için ilaç şirketleri Pfizer ve GSK’nın zatürre aşısı fiyatlarını insani yardım kuruluşları ve gelişmekte olan ülkeler için çocuk başına 5 dolara düşürmesi için hep birlikte sesimizi yükseltelim.

Çocuklarımızın korunmasız kalmasına izin vermeyelim...

Adil Aşılama (Fair Shot) kampanyasıyla ilgili daha fala bilgi almak için: http://afairshot.org

Kaynak: Medium.com

Yorum Yapın