MSF hepatit C ilacının daha erişilebilir olması için harekete geçti

hepatit-c-sofosbuvirMSF, Avrupa çapında Hepatit C ilacının patentine itirazda bulunan hareketin bir parçası oluyor. İlaç patentine itiraz eden hareket, Hepatit C ilacı sofosbuvir'in daha uygun fiyatla milyonlarca kişi için erişilebilir hale gelmesini amaçlıyor.

Roma/Cenevre, 28 Mart 2017 – Uluslararası tıbbi yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Hepatit C tedavisinin daha uygun fiyatlandırma ile daha fazla insanın erişimine açılabilmesi için Hepatit C ilacı sofosbuvir ile ilgili Avrupa Patent Ofisi’ne (EPO) patent itirazı başvurusunda bulundu.

 

MSF, Médecins du Monde’un da (MdM) aralarında bulunduğu, 17 ülkeden çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla aynı anda, ilaç şirketi Gilead’ın sofosbuvir üzerindeki tekelinin ve milyonlarca insanın Hepatit C tedavisinin önündeki engellerin ortadan kaldırılması için patent itirazında bulundu.

Pahalı Hepatit C ilacı milyonlarca insanın tedavi olmasını engelliyor

MSF Erişim Kampanyası* Hepatit C Tıbbi Danışmanı Dr. Isaac Chikwanha konuya ilişkin şöyle konuştu: “Dünyada yaklaşık 80 milyon Hepatit C hastasının olduğu tahmin ediliyor. Tedavi, nerede yaşadıklarından bağımsız olarak ihtiyacı olan herkes için mümkün olmalı. Bu Avrupa’daki hastalar için de geçerli. Sofosbuvir'in fiyatının yüksek olması milyonlarca insanın tedaviden mahrum kalmasına sebep oluyor. Rusya gibi MSF’nin çalıştığı birçok ülkede hastaların tedaviye erişimi bulunmuyor. Tayland ve Brezilya gibi orta gelirli ülkelerde de durum farksız."

Etkili bir ilaç ona ihtiyaç duyan hastalara ulaşamıyorsa yeterince etkili değildir.

4 yıl önce pazara sunulduğundan bu yana fiyatlarda aşırı bir yükselişe neden olan sofosbuvir, birçok Hepatit C hastasının ilaç kombinasyonu tedavisinde kullanılan oral ‘direkt etkili antiviral’ türlerinden biri.

İlaç şirketi Gilead’ın Avrupa’da uygulanan 12 haftalık sofosbuvir tedavisi için belirlediği fiyat 59.000 ABD doları (55.000 avro) iken, ABD’de aynı tedavi için belirlenen ilk fiyat 84.000 ABD doları, tek bir ilacın fiyatı ise 1.000 ABD doları.

Ancak araştırmalar bir ilacın maliyetinin 1 ABD dolarını dahi geçmediğini gösteriyor.

Hemşire Hussain, MSF'nin Machar Colony'deki kliniğinde 1 yıl süren Hepatitis C tedavisi programının bitimini hastalarla birlikte kutluyor. Yanında tedavi sonucu Hepatit C'yi atlatan kadın hastalardan biri yaşadığı süreci anlatıyor. Fotoğraf: Sa'adia Khan/MSF

Hemşire Hussain, MSF'nin Machar Colony'deki kliniğinde 1 yıl süren Hepatit C tedavisi programının bitimini hastalarla birlikte kutluyor. Yanında tedavi sonucu Hepatit C'yi atlatan kadın hastalardan biri yaşadığı süreci anlatıyor. Fotoğraf: Sa'adia Khan/MSF

Uygun fiyatlı Hepatit C tedavisi için patent tekeline itiraz şart

MSF Erişim Kampanyası AB Politika Danışmanı Aliénor Devalière, patent tekeliyle ilgili şu açıklamayı yaptı: “Gilead’ın sofosbuvir üzerindeki patent tekeli uygun fiyatlı Hepatit C tedavisinin önünde büyük bir engel teşkil ediyor.

Avrupa da dahil olmak üzere birçok yerde jenerik (markasız) ilaçların pazara sunulması engelleniyor. Gilead’ın patentine itiraz edilmesi şart.”

Uygun fiyatlı ilaca erişim küresel düzeyde bir sorun haline gelmiş durumda. Gilead’ın sofosbuvir tekelini elinde bulundurduğu, aralarında orta gelirli ülkeler de bulunan birçok yerde generik (markasız) ilaçların ithal edilmesine ya da üretilmesine izin verilmiyor.

Gilead’ın jenerik (markasız) ilaç üreticilerine yönelik kısıtlayıcı politikası birçok insanın ve hükümetin sofosbuvir'e erişimini engelliyor.

Patent itirazları ne işe yarayacak?

Patent itiraz başvuruları, patent süresinin kısaltılması ya da tamamen ortadan kalkmasını sağlayabilir. Bu sayede jenerik (markasız) ilaç üretimi rekabetçi bir hale gelip ilaç fiyatlarını düşürebilir. Çin ve Ukrayna’da sofosbuvir patent hakkı feshedilirken Arjantin, Hindistan, Brezilya, Rusya ve Tayland’da ise bu konuda karar verilmesi bekleniyor.

MSF Erişim Kampanyası Hukuk Danışmanı Yuanquiong Hu, konuyla ilgili olarak “Geçmişte yapılan başarılı patent itiraz başvuruları sayesinde milyonlarca insanın hayat kurtarıcı nitelikte ilaçlara erişimi mümkün oldu. Bu yasal yöntemi şimdi de Hepatit C tedavisinin daha erişilebilir hale gelmesi için izliyoruz" dedi.

MSF birçok ülkede çeşitli patent itiraz başvurularında bulundu ya da halihazırdaki itiraz başvurularına destek verdi. MSF’nin çalıştığı yerlerde ve dünyanın her bir köşesinde insanların uygun fiyatla pazara sunulmuş hayat kurtarıcı nitelikte ilaçlara olan ihtiyacı sürüyor.

Eğer patent itiraz başvurusu başarılı sonuçlanırsa Avrupa’da jenerik (markasız) sofosbuvir'in üretim süreci hızlanabilir ve ilaç uygun fiyatla daha erişilebilir bir hale gelebilir. Başarılı bir sonuç, birçok ülkeyi Gilead’la daha sıkı müzakereler yürütme ya da daha uygun fiyatlı jenerik (markasız) ilaçların ithal edilmesi veya üretilmesine izin verme yönünde teşvik de edecektir.

Not: Yapılan patent itiraz başvurularına Patent İtiraz Başvuruları Veritabanı’ndan (ilaç patent hakkı itirazında bulunmak isteyen bireylerin ve grupların yararlanabileceği online bir kaynak) erişilebilecektir.

* Temel İlaç ve Aşılara Erişim Kampanyası (Access Campaign)

Yorum Yapın