Küresel Fon'un HIV, Tüberküloz ve Sıtma ile imtihanı

Bentui'deki Sivilleri Koruma Kampı'nda anemi tanısı konan sıtma hastaları için kan nakli yapılıyor; Güney Sudan - Eylül 2015. Fotoğraf: Brendan Bannon.

Bentui'deki Sivilleri Koruma Kampı'nda anemi tanısı konan sıtma hastaları için kan nakli yapılıyor; Güney Sudan - Eylül 2015. Fotoğraf: Brendan Bannon.

AIDS, tüberküloz (TB) ve sıtma ile mücadele kapsamında Kanada'nın Montreal şehrinde 16 - 17 Eylül tarihlerinde düzenlenen 5. Küresel Fon (Global Fund) Kaynak Yenileme Konferansı sona erdi. Konferans sonunda 12.9 milyar dolarlık yardım teminatı yapılması yönünde karar alınırken, bağışçılardan talep edilen 13 milyar dolarlık hedefe ulaşılmış oldu.

Konferasta alınan kararları değerlendiren uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Küresel Fon tarafından belirlenen hedefler ile salgın hastalıklarla mücadelede zorlanan orta gelirli ülkelerin ihtiyaçları arasındaki uçuruma dikkat çekti.

Fon miktarı ihtiyaçlar doğrultusunda belirlenmelidir

Küresel Fon'un, bağışçıların artan desteğini kutlama konusunda haklı bir gerekçesi olduğunu, fakat dünya çapındaki milyonlarca hastanın ihtiyacını karşılamaktan uzak olduğunu belirten MSF Sağlık Politikaları Danışmanı Mit Philips konuyla ilgili olarak şunları söyledi:

"Kaynak Yenileme Konferansı'nın başarısı, hayat kurtarıcı tedaviden yoksun kalma riskiyle karşı karşıya olan büyük bir kitlenin hala varolduğu gerçeğini gölgelememeli ve bu gerçeklerle dengelenmelidir.

Küresel Fon aslında beklentilerini aşağı çekmiş ve bağışçı ülkelerin verebileceği miktarlar doğrultusunda bağış toplama hedeflerini belirlemiştir. Bu hedefler, mevcut ihtiyaçlar ve üç büyük ölümcül hastalıkla mücadele sürecinde atılması gereken adımlar ışığında ortaya konmamıştır. Oysa ihtiyaçlar ve yapılması gerekenler arasında derin bir uçurum vardır.

Hangi ülkelerin hangi tedaviler için maddi destek alacağına dair Küresel Fon'un mevcut kısıtlamaları, bağış toplama hedefinin neden düşük tutulduğuna dair de fikir vermektedir.

Her geçen gün salgın hastalıklarla daha fazla boğuşan orta gelirli ülkelere ve ihtiyaçları karşılanmayan diğer ülkelere yönelik desteklerin zamanından önce sonlandırılması halinde, kaynak yenileme konferansında alınan kararlar dünya kamuoyu nezdinde inandırıcılığını yitirecektir.

Küresel Fon'un, uyguladığı mevcut politikaları ve bu politikaların yarattığı etkileri dürüst ve şeffaf bir biçimde tekrar gözden geçirmesini istiyoruz ve fon dağıtımını en kısa sürede dondurmasını talep ediyoruz. Küresel Fon, ek kaynaklar bulmaya ve bağışçılarını harekete geçirmeye odaklanmalı ve öncelik vermelidir.

Dünya liderleri için önemli bir sınav

MSF Uluslararası Başkanı Joanne Liu ise, 2015'te düzenlenen Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi'nde Birleşmiş Milletler üye ülkelerinin aldığı kararlara atıfta bulunarak şunları söyledi:

"Geçen yıl büyük bir coşkuyla düzenlenen zirvede 2030 yılına kadar HIV, TB ve sıtma gibi hastalıkları sona erdirme taahhüdünde bulunan uluslararası toplum, bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik ilk somut adımını atmıştır.

Bu konferansın devamında atılacak adımlar, her yıl bu hastalıkların pençesinde yaşam mücadelesi veren ve hayatını kaybeden milyonlarca insana sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin boş vaatlerden ibaret olmadığını kanıtlamak açısından dünya liderleri için önemli bir sınav olacaktır.

Üç ölümcül hastalık

HIV, TB ve sıtma ile mücadelede önemli aşamalar kaydedilmiş olmasına rağmen mücadele henüz başarıya ulaşmamıştır. Dünya çapında milyonların hayatına kasteden bu üç ölümcül hastalığa karşı verilen mücadelenin sağlam bir zemine oturtulması için atılan adımları hızlandırmak, eski yöntemlerin yerine yenilerini koymak gerekmektedir.

MSF hemşirelerinden Andy Martin, çok ilaca dirençli tüberkoloz şüphesiyle hastaneye getirilen 2 yaşındaki Hassan'a nazofarenks aspirasyon uyguluyor ve ufak bir tüp aracılığıyla burnundan örnek alıyor. Hassan'ın 28 yaşındaki annesi Zebynisso da aynı hastalıkla mücadele ediyor. Tacikistan - 2013. Fotoğraf: Wendy Marijnissen

MSF hemşirelerinden Andy Martin, çok ilaca dirençli tüberkoloz şüphesiyle hastaneye getirilen 2 yaşındaki Hassan'a nazofarenks aspirasyon uyguluyor ve ufak bir tüp aracılığıyla burnundan örnek alıyor. Hassan'ın 28 yaşındaki annesi Zebynisso da aynı hastalıkla mücadele ediyor. Tacikistan - 2013. Fotoğraf: Wendy Marijnissen

  • HIV/AIDS ile mücadelede tıbbi bakım ve tedavinin zaman kaybetmeden temin edilmesi konusunda geniş çaplı bir görüş birliği oluşmuştur. Fakat kanıtlanmış stratejilerin uygulanabilmesi için yıllık 7 milyar dolarlık ek bütçe gerekmektedir. Küresel Fon, bu bağlamda Batı ve Orta Afrika gibi tedavide geri kalmış ülkelerin diğer ülkelere yetişmesi ve tedavi gören insanların sayısını üçe katlayabilmesi için kritik bir öneme sahiptir.
  • Tedavi edilebilir bir hastalık olan tüberküloz ise dünya çapında artan bir oranda ve endişe verici bir şekilde ilaca dirençli hale gelmektedir. Tedaviye ihtiyacı olan hastaların yalnızca yüzde 2'si ilaca dirençli tüberküloz tedavisindeki yeni yöntemlere erişebilmektedir. Bugün ortaya konan iddialı hedefler ile etkili tedavi yöntemlerinin uygulanmasında büyük tutarsızlıklar mevcuttur.
  • Her yıl yaklaşık 500 bin kişinin ölümüne neden olan sıtma da, hastalıktan etkilenen ve kaynak sıkıntısı çeken bazı ülkelerde orantısız bir şekilde can kayıplarına neden olmaktadır. Hastalığın zaman içinde ilaca direnç kazanması, bugüne kadar elde edilen kazanımları gölgede bırakmakta, daha büyük yatırımlar gerektirmektedir.

Yorum Yapın