MSF: Tüberküloz tedavisinde tavsiye edilen yeni rehber ilkeler bir an önce uygulanmalı

2018'in Ağustos ayında teşhis konan 39 yaşındaki Oksana Kolodiuk, ilaca dirençli tüberküloz tedavisi boyunca her gün bu ilaçları kullanacak. MSF, Ukrayna'nın Jitomir Oblastı'nda Jitomir Bölge Dispanseri'yle birlikte çalışarak ilaca dirençli tüberküloz hastalarına ağızdan alınan bedakilin gibi yeni ilaçlarla tedavi imkanı sunuyor. Fotoğraf: Oksana Parafeniuk

Sınır Tanımayan Doktorlar, tüberküloz (verem, TB) tedavisinde yeni DSÖ rehber ilkelerinin tüm hükümetlerce uygulanması yönünde çağrıda bulunuyor

Cenevre, 21 Aralık 2018 - Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), bugün Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından duyurulan ilaca dirençli tüberküloz (İD TB) tedavisine dair yeni rehber ilkeleri memnuniyetle karşıladığını açıkladı.

DSÖ, ilaca dirençli tüberkülozun yalnızca ağızdan alınan, bedakilin gibi daha az yan etkiye sahip ve daha etkili yeni ilaçlarla tedavisini öneriyor. Sağırlık gibi pek çok ağır yan etkiye sahip olan ve hastaya enjekte edilerek kullanılan iki ilaç yeni tedavi ilkeleri kapsamında tavsiye edilmiyor.

MSF DSÖ’nün bu kararını, hastaların tedavi sürecini daha dayanılabilir hale getirmesi açısından önemli bir adım olarak görüyor.

18 ila 20 aylık bir tedavi rejimi kapsamında bedakilin, linezolid, levofloxacin ve moxifloxacin gibi iyileşme oranını artırabilen, ölümleri azaltabilen ve daha az yan etkiye sahip daha güçlü ve etkili ilaçlar tavsiye ediliyor.

MSF, ilaca dirençli tüberkülozun yoğun olarak görüldüğü ülkelerin hükümetlerine seslenerek yeni tedavi ilkelerinin acilen uygulamaya konması ve Eylül 2019 tarihine kadar yeni İD TB vakalarının en azından yarısına bu tedavinin sunulması yönünde çağrı yapıyor. Mart 2020’ye kadar ise ihtiyacı olan herkesin yeni tedavi rejimine dahil edilmesini talep ediyor.

Ulusal sağlık politikaları yeni rehber ilkelere göre güncellenmeli

MSF’nin Ermenistan’daki tüberküloz tedavi programlarında görev yapan Dr. Naira Khachatryan, yeni DSÖ rehber ilkelerinin İD TB hastalarının tedavisi açısından uzun süredir beklenen bir gelişme olduğunu söyledi.

Khachatryan, “İnsanları güçten düşüren eski ilaçlarla kıyaslandığında bu ilaçların daha az yan etkisi var. Şimdi harekete geçme sırası, İD TB hastalarının çok olduğu ülkelerin hükümetlerinde. Ulusal sağlık politikalarının bir an önce güncellenmesi ve kolaylıkla uygulanabilen, daha etkili yeni tedavi rejimlerinin devreye sokulması gerekiyor. Enjeksiyon ile uygulanan, hastaların üzerinde toksik etkiye sahip olan eski tedavi yöntemini geride bırakmanın zamanı geldi,” dedi.

2017’de yaklaşık 558 bin kişide ilaca dirençli tüberküloz görülmesine rağmen bu kişilerin yalnızca yüzde 25’i tedavi edilebildi. Bugüne kadar pek çok ülke tarafından uygulanan standart İD TB tedavisinde bir hastanın, yaklaşık iki yıl boyunca 14 binden fazla hap alması gerekiyordu.

Aynı zamanda en fazla sekiz ay boyunca her gün, büyük ağrılara sebep olan ve ağır yan etkilere sahip ilaçları enjekte etmesi gerekiyordu. Bu yöntemle tedavi gören kişilerin yalnızca yarısı iyileşmişti.

MSF hemşiresi Olena Markova, Jitomir Bölge Dispanseri'nde tedavi gören 78 yaşındaki ilaca dirençli tüberküloz hastası Lidiia Andriienko'ya duyma testinin nasıl yapıldığını anlatıyor. Fotoğraf: Oksana Parafeniuk

Yeni ilaçlar daha etkili ve güvenli

MSF ve paydaşları tarafından yürütülen ve ilaca dirençli tüberküloz tedavisi (endTB*) gören 1.200 kişinin yakından izlendiği gözleme dayalı bir araştırma, bedakilin ve delamanid gibi ağızdan alınan yeni ilaçların etkinliğini ve kullanım güvenliğini doğrulamaya yardımcı oldu. Araştırma aynı zamanda çok ilaca dirençli tüberküloz (ÇİD TB) hastalarının tedavisinde özellikle bedakilinin temel ilaç olarak kullanılması yönündeki DSÖ tavsiyesini de destekledi.

Bedakilin ve delamanidin ayrı ayrı veya kombinasyon şeklinde kullanımlarının altı aydan fazla kullanılması gerektiğine dair veriler yeterli olmasa da, hükümetler bu ilaçları ihtiyaç olması halinde altı aydan fazla süre boyunca temin edebilmelidir.

Konuyla ilgili açıklama yapan MSF’nin Erişim Kampanyası** HIV & TB Politika Danışmanı Sharonann Lynch, “Yalnızca ağızdan alınan yeni ilaçları kapsayan bu tedavi rejimi, daha fazla kişinin hayatını kurtarmaya dönük doğru bir adımdır. Aynı zamanda bu yorucu tedavi sürecini hastalar için daha katlanabilir kılma açısından önemli bir karardır. Fakat insanlık tarihi boyunca varlığını sürdürmüş olan bu hastalığa ve yaşanan bu ölümlere gerçekten son vermek istiyorsak, tüberkülozu daha hızlı geçirebilecek ve insanların omuzlarındaki o büyük yükü alabilecek daha iyi tedavi yöntemlerine ihtiyacımız var,” dedi.

Yeni tedaviye yönelik rehber ilkeler, bedakilin tedavisinin tavsiye edildiği İD TB hastalarının sayısını iki katına çıkarıyor.

MSF diğer sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte, ihtiyacı olan insanların daha hızlı ve kolay erişebilmesi için, bedakilinin tek üreticisi konumundaki ABD’li ilaç şirketi Johnson & Johnson’a (J&J) bir süredir çağrı yapıyor ve gelişmekte olan tüm ülkeler için ilacın fiyatını yarı yarıya aşağı çekerek günde 1 ABD dolarına düşürmesini talep ediyor.

Bedakilinin geliştirilmesi sürecinde vergi gelirinden yüklü miktarda faydalanan J&J, artık hayat kurtarıcı nitelikteki bu ilacı ihtiyacı olan insanlar için daha erişilebilir kılmalı ve fiyatını düşürmelidir.


MSF 30 yıldır tüberküloz tedavisine yönelik aktif olarak çalışmalar ve araştırmalar yürütüyor. MSF ekipleri, çatışma bölgelerinden hapishanelere, gecekondu mahallelerinden mülteci kamplarına kadar farklı bağlamlarda ve dünyanın farklı bölgelerinde yerel sağlık yetkilileriyle işbirliği halinde türbeküloz tedavisi sunuyor.

MSF 2017’de 22 binden fazla tüberküloz hastasının tedavisine destek oldu. Bu kişilerin 3 bin 600’ü ilaca dirençli tüberküloz hastasıydı. MSF’nin 14 ülkede yürüttüğü tüberküloz programlarında, 2 binden fazla kişi yeni ilaçlarla tedavi edildi. Bu kişilerin 633’ünde delamanid, 1.530’unda bedakilin kullanıldı; 227 kişide ise bu ilaçlar birlikte kullanıldı (Eylül 2018 rakamları).

* Tüberküloza Son Verme Birliği (endTB Consortium, endTB.org), çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisine odaklanan ve 17 ülkede (Ermenistan, Bangladeş, Belarus, Etiyopya, Gürcistan, Haiti, Endonezya, Kazakistan, Kırgızistan, Kenya, Lesoto, Myanmar, Kuzey Kore, Pakistan, Peru, Vietnam ve Güney Afrika) bedakilin ile delamanid ilaçlarının etkinliği ve güvenliği konusunda yöneylem araştırması yürüten UNITAID tarafından desteklenen bir araştırma ortaklığıdır.

** MSF Temel İlaç ve Aşılara Erişim Kampanyası - Access Campaign

Yorum Yapın