Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde 1 milyonun üzerinde çocuk kızamığa karşı aşılandı

Jeanne Machozi Ngalia’nın oğlu, Maniema’da bulunan ve MSF tarafından desteklenen Kindu hastanesinde yatarak kızamık tedavisi görüyor Fotoğraf: Candida Lobes/MSF

27 Temmuz 2017 – Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) 9 ay süren bir kızamık aşısı kampanyası yürüttü. MSF’nin Sağlık Bakanlığı’nı destekleyerek yürüttüğü kampanya boyunca 1 milyonun üzerinde çocuğa kızamık aşısı yapıldı.

MSF ekipleri ayrıca Kasım 2016’dan bu yana Maniema, Lomami, Tanganyika, Ituri, Güney Kivu ve Equateur’da kızamığa yakalanan 41 binin üzerinde çocuğu tedavi etti.

Çoğunlukla hapşırma ve öksürmeyle bulaşan ve çok bulaşıcı bir hastalık olan kızamık özellikle 5 yaşın altındaki çocukları etkiliyor. Komplikasyon yaşanan ve tedavi edilemeyen vakalar ölümle sonuçlanabiliyor. Aşı kampanyasının etkili olabilmesi için 6 ay ila 15 yaş arasındaki çocukların %95 oranında aşılanması gerekiyor.

Ulaşım ve güvenlik sorunu sağlığa erişime engel

Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi ulaşım için gereken yolların çoğu zaman olmadığı ve bir noktadan diğerine gitmenin güvenlik nedeniyle sıklıkla engellendiği büyük bir ülkede, belirli bölgelerde yaşayan çocuklara ulaşmak ciddi lojistik zorlukları da beraberinde getiriyor. Bu nedenle, ülkenin ücra bölgelerine ulaşabilmek için MSF ekiplerinin bazı noktalarda motorsiklet kullanmaları bazı zamanlarda ise orman yollarını yürüyerek aşmaları gerekiyor.

Equateur bölgesindeki Bolomba’da MSF acil durum müdahale ekibinin başında yer alan Joseph Nyembo, ülkenin kuzeybatısında bulunan Bolomba’da kızamıkla ilgili yürütülen çalışmaları şöyle özetliyor: “MSF ekipleri, Mayıs – Haziran 2017 arasında kızamık salgınına müdahale çalışmalarına ağırlık verdi."

62 ekibin yer aldığı bu çalışmada, 29 bölgede yer alan gezici klinikler aracılığıyla 130 binin üzerinde çocuğa kızamık aşısı yapıldı ve yine 9.000’in üzerinde çocuğa kızamık tedavisi sağlandı. Tüm bunlar, ciddi güvenlik sorunları ve lojistik zorluklara rağmen yapılmış çalışmalar.

MSF’te acil durum sağlık bilgilendirme yöneticisi olarak çalışan Faustin Igulu, yürütülen çalışmaları şu şekilde aktarıyor: “Ekibimle birlikte Bolomba’dan 20 km uzaklıktaki Equateur bölgesinde bir noktaya ulaşmaya çalışıyorduk. Yol olmadığı için motorsikletlerle gitmek zorunda kaldık. Yolumuzun üstündeki nehirleri geçebilmek için motorsikletleri, aşıları soğuk tutmamıza yarayan konteynerleri ve ekipmanın geri kalanını tahta plakalara yerleştirmemiz gerekti. Patikalar motorsikletle geçilemeyecek kadar dar olduğunda ise ormanda saatlerce yürüdük.”

Tüm bu zorluklara rağmen MSF ekipleri en uzak bölgelere ulaşmak konusunda kararlı, çünkü çocuklar, sağlık hizmetlerinin son derece sınırlı olması ve insanların bu hizmetleri karşılayacak maddi güçlerinin olmaması nedeniyle kızamık karşısında en hassas grup haline geliyor ve kızamık aşısının çocuklara mutlaka ulaştırılması gerekiyor.

Igulu, karşılaştıkları zorluklar konusunda şunları ekliyor: “Bu çalışmaların hepsi son derece önemli. Sağlık tesisleri insanlara uzak bölgelerde, tedaviyi karşılayacak maddi güçleri yok, ayrıca geleneksel tedavi yöntemleri kullanılıyor. Bu unsurların hepsi çocukların hayatını tehlikeye atıyor. Biz de bu nedenle çocukların sağlık hizmeti ya da aşıya hiçbir erişiminin olmadığı bölgelere ulaşabilmek için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz.

Kızamık salgınına yönelik tıbbi müdahale artırılmalı

Ücra bölgelerde ve kızamık nedeniyle komplikasyonlar yaşayan çocuklar tedavi görmeme ya da çok geç tedavi görme riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Hastaneye gelen ve tedavi ettiğimiz çocukların çoğunun durumu ciddi düzeydeydi, çünkü buraya gelmeleri çok uzun ve zorlu oluyor. Geç tedavi görmeleri çocukların hayatını tehlikeye atıyor.”

Kızamık salgınının durdurulması için aşı kampanyasına ve hastalığın tedavisine devam eden MSF ekipleri şu anda Tshopo ve Güney Kivu’da ücretsiz olarak sağlık hizmeti sağlamayı sürdürüyor.

MSF ayrıca Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, uluslararası kuruluşlar ve donörlere; ülkenin birçok bölgesinde baş gösteren kızamık salgınına yönelik tıbbi müdahaleyi derhal genişletme çağrısında bulunuyor.

Kızamık nedir?

Kızamık, özellikle 5 yaşın altındaki çocukları etkileyen, ağız yoluyla (hapşırma, öksürme, vb.) geçen çok ciddi ve bulaşıcı bir viral hastalık. Ateş ve döküntüye neden olan kızamık; aralarında kulak enfeksiyonu, zatürre, ishal, beslenme yetersizliği ve beyin iltihabının da bulunduğu çeşitli komplikasyonlara neden olabiliyor. Bu komplikasyonlar sonucunda da havale, görme kaybı, beyinde hasar ve ölüm gerçekleşebiliyor. Kızamık, tedavi edilmediği durumlarda %7 oranında ölümle sonuçlanabiliyor.

Kızamık virüsünün tedavisi bulunmadığı için hastalarda ortaya çıkan belirtiler tedavi ediliyor ve ileri düzey komplikasyonlar yaşanmasının önüne geçilmeye çalışılıyor. Basit bir tedavi olan kızamık tedavisinde görme kaybının ortaya çıkmasını engellemek için parasetamol, antibiyotik, göz merhemi ve A vitamini kullanılıyor. Beslenme yetersizliğine de neden olabilen kızamık hastalarının bir kısmına beslenme desteği de gerekebiliyor.

Kızamık kaynaklı ölüm oranını azaltmanın en etkili yolu önleyici bir önlem olan aşı.

“Önce komşumun çocuğu hastalandı, birkaç gün sonra benim çocuğum ateşlendi. Cildinde lekeler oluşmaya başladı ve giderek güçsüzleşti. Oğlumun vücudundaki belirtilerden kızamığa yakalandığını anladım ama köydeki sağlık tesisine gidecek maddi gücüm yoktu.

MSF’nin çocuklara ücretsiz sağlık hizmeti verdiğini duyunca oğlumu hastaneye getirdim. 5 günlük tedavi sonrasında şimdi daha iyi ama hala gücünü geri kazanmasını bekliyoruz.” - Jeanne Machozi Ngalia

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde 35 yıldır faaliyet yürütüyor. MSF şu anda ülkenin 11 bölgesinde ülke içinde yerinden edilmiş, şiddete maruz kalmış ve HIV/AIDS gibi salgınlara yakalanmış kişilere sağlık hizmeti sağlıyor ve Sağlık Bakanlığı’nı destekliyor. MSF acil durum ekipleri; ülkede ortaya çıkabilecek herhangi bir salgın, afet ya da çatışma durumunda gerekli çalışmaları hayata geçirmek için hazırlıklı bulunuyor.

Yorum Yapın