Irak: MSF Musul'da travma mağdurlarına yönelik ruh sağlığı hizmeti veriyor

Irak'taki Hasan Şam ve Hazır kamplarında ruh sağlığı tedavisi gören hastalar, reçeteli ilaçlarını eczacıdan temin ediyor. Fotoğraf: Brigitte Breuillac

Irak'taki Hasan Şam ve Hazır kamplarında ruh sağlığı tedavisi gören hastalar, reçeteli ilaçlarını eczacıdan temin ediyor. Fotoğraf: Brigitte Breuillac

Musul’u geri almak için yakın zamanda yeniden başlatılan askeri operasyonlar, uzun süredir zor şartlar altında hayatta kalmaya çalışan bölge halkının köy ve kasabalarını terk etmesine sebep oldu.

İki yıl boyunca IŞİD işgali altında yaşayan ve Irak ordusunun IŞİD ile mücadelesi sırasında köy ve kasabalarının bombalanmasına tanıklık eden bölge halkının canlarını kurtarmak için yanlarına hiçbir şey almadan evlerini terketmek zorunda kaldığını belirten Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Ruh Sağlığı Programı Yöneticisi Bilal Budair, yerinden edilen bu toplulukların şu anda IDP kamplarında mahsur kaldığını söyledi.

Musul’un 35 km. doğusundaki Hasan Şam ve Hazır'daki kamplarda yaklaşık 300.000 kişinin kaldığını belirten Budair, bölgede yürütülen çalışmalarla ilgili şunları söyledi: "MSF’nin ruh sağlığı uzmanları günde yaklaşık 45 kişiyle görüşüyor. Ninova'da yerinden edilen kişilerin sayısının son zamanlarda artması ve Ekim ortasında çatışmaların tekrar başlamasıyla şu anda çok daha ciddi boyutlarda ruh sağlığı problemleri görülüyor."

Görüşme yaptığımız hastalarımız, bu süre boyunca halka açık infazlara, köprülere asıldıktan sonra günlerce bekletilen cesetlere, recm ve kafa kesme gibi türlü işkencelere şahit olduklarını söylüyorlar. Gözlerinin önünde gerçekleştiği söylenen tüm bu vahşet, yerinden edilen bu insanlarda ağır travmalar yaratmış, derin izler bırakmış durumda.

Yaşanan travmanın bir diğer nedeni ise, yerinden edilen bu kişilerin pek çoğunun arkadaşlarının ve akrabalarının ölümüne tanıklık etmiş olması. Güvenlik arayışıyla yakın çevredeki kamplara sığınmak için Musul’dan kaçan bu insanlar, hala kendilerini güvende hissedemiyor ve IŞİD’in saldırılarına tekrar maruz kalmaktan korkuyor.

Hasan Şam ve Hazır bölgesinde hizmet veren ekiplerimiz, hastaların en çok anksiyete, akut stres ve travma sonrası stres bozukluğu yaşadığını belirtiyor. Uzun süredir epilepsi ve psikoz gibi kronik hastalıklarla mücadele eden bazı hastalarımızın ise tedaviye devam etmesi gerekiyor.

"Kampta birincil sağlık hizmetleri ve psikolojik destek veren diğer kuruluşlar, aynı zamanda uyku bozukluğu veya benzer akut problemlerle mücadele ettiği için günlük hayatını sağlıklı bir şekilde sürdüremeyen hastaları ekiplerimize yönlendiriyor. İster başlangıç, ister ileri safha olsun, tüm vakaları önemsiyoruz ve tedaviye başlıyoruz. Aslında MSF, burada ağır vakalarla ilgilenen kuruluşlar arasında psikiyatrik hizmet veren tek kuruluş. En ağır vakaları tespit etmek için durmadan çalışıyoruz ve her an yardıma hazır bekliyoruz. Değişen hayatlarına uyum sağlamakta zorlanan herkese yardımcı olmaya çalışıyoruz."

Musul’da dükkanları yerle bir edilen ve şimdi Hazır 1 Kampı’nda yaşayan orta yaşlı bir adam, MSF ekiplerine yaşadıklarını anlatırken ölümü bile dilediğini söylüyor.

İlk geldiğimde çadıra giremedim. Ağlamaya başladım. Gelip beni ve ailemi öldürmelerini diledim. Çünkü burada olmak hapiste olmaktan farksız. Kendi evimi inşaa etmem 20 yılımı almıştı. Şimdi evimle birlikte her şeyimi kaybettim. Elimdeki her şey gitti. Cebimde tek bir kuruş bile yok.

Psikiyatrist, psikolog ve bir sosyal hizmet görevlisinin hizmet verdiği MSF ekipleri, daha önce 2013'te Kuzey Irak'a sığınan Suriyeli mültecilere sağlık hizmeti sunmuş, 2014'te ise IŞİD kontrolündeki Musul’dan kaçan Iraklılar’a hizmet vermişti.

 

 

Yorum Yapın