Keke napep: Hayat kurtaran taşıtlara kırmızı ışık yok

Sınır Tanımayan Doktorlar, kuzeydoğu Nijerya’da hareket kısıtlamalarına rağmen hastalara ulaşmanın yolunu üç tekerlekli araçlarda buldu: Keke napep ambulansları

Üç tekerlekli araçlar dünyanın pek çok yerinde şehir içi ulaşımda uygun fiyatlı bir seçenek sunuyor. Nijerya’nın kuzey doğusunda ise “keke napep”  denen bu araçlar sadece bir toplu taşıma aracı değil, aynı zamanda cankurtaran işlevi görüyor. Her ay yaklaşık 260 hasta, ambulans olarak kullanılan keke napeplerle hastaneye taşınıyor.

Gwoza’da 75 bin kişi yaşıyor. Nijerya Ordusu ile Boko Haram arasında yıllardır süren çatışmalardan dolayı bugün nüfusun çoğunluğu, yaşamak için insani yardıma tamamen bağımlı durumda.

Ancak hareket özgürlüğünün kısıtlanması ve geceleri uygulanan sokağa çıkma yasağı, Gworza’daki hastaların çoğu zaman acil tıbbi yardıma ulaşamamasına yol açıyor. Kadınlar sık sık evde doğum yapmak zorunda kalıyor ve bundan kaynaklanan komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybeden anne ve bebekler oluyor.

Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) Gwoza’daki saha projesinin koordinatörü Yaya Ramde, acil durumlarda zamanın hayati önem taşıdığını vurguluyor.

“Ağır araçlarla çalışmak zor. Geceleyin insanları hastaneye getirmek için askerlerden izin almak gerekiyor. Bu da kadınların evde doğum yapmasına, hastaların hastaneye ulaşamamasına ve dolayısıyla ölümlere sebep oluyor. Bu yüzden bu meseleye bir çözüm bulmak zorundaydık.”

Keke napep hafif bir araç, maliyeti düşük, manevra yapması kolay. Üstelik askerler bu aracı bir tehdit olarak görmüyor. Gwoza sokaklarında dolaşan beyaz kekeler kolaylıkla ayırt ediliyor, üzerlerinde açıkça seçilen MSF logoları var. Bunlar kentteki başka hiçbir araca benzemiyor.

Gwoza’daki yerleşim bölgeleriyle kamp alanlarının dar sokaklarında ve toprak yollarında, MSF’nin genellikle kullandığı sağlam jiplerin dahi kolay kolay gidemediği yerlere kekelerle ulaşılıyor.

MSF bu araçlardan altı tanesini ambulansa dönüştürerek bir filo oluşturdu ve keke ambulansları şehrin içinde stratejik noktalara yerleştirdi. Keke ambulansların sürücülerine temel ilk yardım eğitimi, birer telsiz ve ilk yardım çantası verildi.

Zorlu çatışma ortamında keke napepleri ambulans olarak kullanmak, olabildiğince fazla sayıda hayat kurtarmak için başvurulan yenilikçi bir yaklaşım.

Ramde, “Şimdi daha fazla hastaya ulaşabiliyoruz,” diyor. “Sokağa çıkma yasağının uygulandığı saatlerde dışarıda yol almak için yine de askerlerden izin almamız gerekiyor ama kekeler ciddi bir fark yarattı.”

Sağlık hizmetine gece-gündüz kolaylıkla ulaşamamak hala sorun. MSF ekipleri hala geceleyin hasta taşımak için askerlerden izin almak zorunda. Yine de keke napepleri ambulans olarak kullanmak, hastaları hastaneye götürme süresini büyük ölçüde kısalttı.


Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Haziran 2017’den bu yana 1.800’den fazla hastayı keke napeplerle hastaneye getirdi. MSF Gwoza’da acil tıbbi müdahale, beslenme desteği ve yatarak tedavi imkanı sağlıyor. Aynı zamanda cinsel sağlık ve üreme sağlığı alanında hizmet veriyor. MSF’nin sağlık hizmetleri, Borno ve Yobe eyaletlerinde toplam 12 noktada devam ediyor.

Yorum Yapın