Suriye: Rakka’ya dönenleri bubi tuzakları ve mayınlar karşılıyor

“Çatışmalar bitti ama insanlar hala yaralanmaya devam ediyor”

Amsterdam/Suriye, 29 Kasım 2017 – Suriye’nin Rakka şehrinde ve çevresinde uluslararası koalisyon ile IŞİD olarak da bilinen İslam Devleti arasındaki çatışmalar sona ereli altı hafta oldu. Ancak bölgeye dönen insanlar, evlerinin yerinde yıkıntılarla karşılaşıyor. Sokaklar ve tarlalar ise, savaştan kalan patlamamış mühimmat, bubi tuzakları*, mayınlar ve roketlerle dolu.

Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) Rakka’nın doğusundaki kliniğine 19-28 Kasım tarihleri arasında, sadece 10 gün içinde 49 yaralı getirildiğini belirten MSF Acil Müdahale Ekip Şefi Craig Kenzie, “El Meşlab Mahallesi’ne ilk geldiğimizde burası tamamen terk edilmiş gibiydi ama son zamanlarda insanların yavaş yavaş döndüğünü, evlerine bakmaya geldiklerini gördük. Kiminin evinden geriye bir şey kalmamıştı; bazı insanlar evlerinde, bahçelerinde, sokaklarda cenazeler ve patlayıcılar buldular. Herkes binalara girerken yanlışlıkla bubi tuzağını patlatmaktan veya patlayıcı bir şeyin üstüne basmaktan korkuyor” dedi.

Bölgede yaralıların durumlarının sabitlenmesi ve travma bakımı sağlanması konusunda hala çok büyük güçlükler yaşanıyor.

Yolların çoğu hasar görmüş veya kapatılmış olduğundan, ameliyathanesi çalışır durumda olan en yakın hastaneye ulaşmak ambulansla bile bir-iki saat sürüyor. Bu yüzden, ağır yaralılar kimi zaman hastaneye ulaştırılamadan hayatını kaybediyor.

Ekim ayı ortasında Rakka’da çatışmalar kesildiğinden bu yana, cerrahi müdahale imkanına sahip hastaneler arasında Rakka’ya en yakın yerde bulunan Tel Abyad Hastanesi’ndeki MSF ekipleri, patlama kaynaklı yaralanma nedeniyle getirilen 85’ten fazla hastaya tıbbi müdahalede bulundu. Aynı dönemde Ayn el Arap’taki bir diğer hastaneye de yine patlama kaynaklı yarası olan 23 hasta getirildi.

El Meşlab’da hala ayakta olan binaların çoğu savaşın izlerini taşıyor. Her yerde kurşun delikleri var, pencereler kırık, patlamalar duvarlarda büyük oyuklar açmış. Sokaklar ev eşyaları ve molozla dolu; yolların çoğu yanmış arabalarla kapatılmış durumda.

El Meşlab’da görüştükleri bazı insanların buradan aylar önce, hava saldırıları yoğunlaşmaya başladığında ayrıldıklarını anlatan Kenzie, bazılarının da evleri mevzi haline getirilince gitmek zorunda kaldıklarını söyledi. Kenzie, bölgedeki son durum hakkında şunları söyledi:  “Burada gördüklerimiz, Rakka’da çatışmaların ne denli şiddetli geçtiğini gözler önüne seriyor. Molozların içinde her türlü patlayıcı malzeme var.

Çatışmalar bitmiş olsa da insanlar hala yaralanmaya devam ediyor. Savaşı, güvensizlik ortamını, yerinden edilmeyi bizzat yaşamış, bunca şey kaybetmiş insanların hala yaralanma ve ölüm tehlikesiyle karşı karşıya olması çok acı verici.

Ağır yaralılar ve hayati tehlikesi olanlar bize getiriliyor. Ekiplerimiz bu durumdaki insanları kurtaracak ameliyatları yapabilecek donanıma sahip ve elimizden geleni yapmak için hazır bekliyoruz.”

El Meşlab’da 45 yaşında bir kadın ise evine dönüşünü şöyle anlattı: “İki gün önce geldim. Evimde çok hasar var. Ailemi eve getirmeden önce en azından molozları atmak istedim. Evimizde yapılacak çok iş var ama sıcaklık sıfırın altındayken, hasarlı da olsa kendi evinde olmak çadırda kalmaktan iyidir. En azından sığınacağımız bir dam var burada.”

Evi iki ayrı hava saldırısında hasar gören 28 yaşında bir adamsa, “Evimizi yeniden yapmak aylar sürecek. Ailemizde bebekler var, onları bu şartlarda tutamayız” dedi.

33 yaşında başka bir adam da çaresizliğini şöyle aktardı: “Evimin isabet aldığını duymuştum ama tamamen yıkıldığını bilmiyordum. Dün geri döndüm, evimin olduğu yerde taş üstünde taş kalmamış. Evimi baştan yapacak maddi imkanım yok ve başka bir yol bulana kadar çadırda kalmaya devam etmek zorundayım.”

Kenzie Rakkalıların içinde bulunduğu zor duruma dair şunları söyledi: “Savaş nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalanların buraya dönüp hayatlarına devam etmeye çalışması çok doğal. Kötü şartlara sahip geçici yerlerde çoğu zaman başka ailelerle beraber, belirsizlik içinde yaşamakla, Rakka’da kendi evlerine dönmek arasında zor bir tercih yapıyorlar. Evlerine dönenler kısa süre önce muharebe alanı olan bir yerde, patlayıcıların arasında yeni bir yaşam kurmak zorunda."

İnsanları mayın hakkında eğitmek tehlikeleri daha iyi tanımalarını ve karşı karşıya oldukları zor seçimi buna göre yapmalarını sağlayabilir.

El Meşlab, Rakka vilayetinde güvenli hale getirilmesi gereken pek çok mahalleden sadece biri. Suriye’nin bu kısmında fiili çatışma hali sona ermiş olsa da, savaşın insan hayatı üstündeki etkileri yıllarca devam edebilir.


MSF’nin Rakka ve çevresindeki çalışmaları

MSF Tel Abyad Hastanesi’nde, bölge yetkilileriyle birlikte çalışarak travma bakımına, ameliyathaneye ve hastanenin genel işleyişine destek veriyor. Rakka ve çevresinde yaralananlar ve acil sağlık hizmetine ihtiyaç duyanlar ambulansla Ayn el-Arap ve Tel Abyad’da MSF’nin desteklediği hastanelere götürülüyor. MSF Ayn el-Arap’taki hastanenin acil servisine, yoğun bakım ünitesine, genel hastane içindeki meliyathaneye, anne-çocuk sağlığı birimine, toplum ruh sağlığı merkezine ve bu bölgedeki altı kliniğe destek sağlıyor. Ayrıca, Rakka kentinin kuzeyindeki Hazima ve Tabka’da ve kentin doğusundaki El Meşlab’da MSF ekiplerinin çalıştığı ileri düzey tıbbi bakım noktaları var. MSF Tabka’da ruh sağlığı hizmeti ve fiyoterapi desteği de veriyor.

MSF ekipleri, ülke içinde yerinden edilenlerin bulunduğu Ayn İsa kampı da dahil olmak üzere Rakka vilayetinin çeşitli bölgelerinde aşılama çalışmaları yürütüyor. Ayn İsa’da MSF’nin bir ayakta tedavi birimi, fizyoterapi hizmeti, 5 yaşın altındaki çocuk ve bebekler için beslenme desteği, sağlık hakkında bilgilendirme ve teşvik çalışmaları mevcut.

*Bubi tuzağı: Beklenmedik yerlere patlayıcı madde döşenmesiyle kurulan, bir cismin yerinden oynatılmasıyla patlayan tuzak türü. Cesetlerin altına, kapının arkasına, oyuncakların içine patlayıcı yerleştirmek bu tuzak şekline örnektir.

Yorum Yapın