“Hayatımda bu kadar büyük bir acı görmedim”

MSF hemşiresi Dodo Kibasomba

Kendisi de mülteci olan MSF hemşiresi Dodo Kibasomba, Bangladeş’te Rohingya mülteciler için çalıştığı dönemi anlatıyor.

Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ile Bangladeş’in Cox’s Bazar bölgesindeki Hakimpara sağlık tesisinde bir ay çalışan Güney Afrikalı hemşire Dodo Kibasomba, burada karşılaştığı bir kadını şöyle anlatıyor: “Onu sedyeyle getirdiler. Umutsuz ve çok hasta görünüyordu. Sorununun ne olduğunu kimse bilmiyordu. Sağlık ekibiyle birlikte ben de elimden geleni yaptım. Ona ‘neyin var?’ diye soruyorduk ama cevap vermiyordu. Sadece bomboş bakıyordu, kaybolmuş gibiydi, sanki kendi dünyasına çekilmişti.”

Bu sağlık tesisi, Hakimpara’daki düzensiz yerleşim alanında yaşayan 33 bin Rohingya mülteciye hizmet veriyor. Hakimpara ise, Myanmar’daki şiddet olaylarından kaçarak Bangladeş’e sığınan 655 bin mültecinin bir kısmını barındırabilmek için kurulan yerleşim alanlarından biri. MSF’nin Hakimpara’daki tesisinde mültecilere 24 saat sağlık hizmeti veriliyor. Burada verilen hizmetler arasında üreme sağlığı ve birinci basamak sağlık hizmetleri, ayakta tedavi ve psikolojik destek imkanı bulunuyor.

“Kadını bizim tesisimize getiren insanlar onun hiç kimseyle konuşmadığını ve tam iki gündür su bile içmeyi kabul etmediğini, hiçbir şey yemediğini, banyo da yapmadığını söylediler. Elimizden geleni yaptıktan sonra fiziksel bir sorunu olmadığını anladık ve onu, ikinci bir görüş almak üzere diğer kliniğimize sevk ettik.

Gittiği ikinci klinikteki meslektaşlarımız da kadının fiziksel olarak hasta olmadığını doğruladı.

Onu tanıyanlar bize bu kadının, Myanmar’daki şiddet olayları sırasında sekiz çocuğunun hepsini kaybettiğini anlattı. Hayatta kalan en son çocuğu da şimdi, Myanmar’dan Bangladeş’e gelirken yolda ölmüştü.

MSF'nin Kutupalong'daki kliniğinin pediyatri bölümünde Rohingya kadınlar çocuklarının iyileşmesi umuduyla başlarında bekliyor. Fotoğraf: Antonio Faccilongo

O zaman, 45 yaşındaki bu kadının böyle feci halde olmasının bundan kaynaklandığını anladık.

Kadını tanıyanlar, yerleşim alanında tek başına yaşadığını ve ona yardım edecek kimse olmadığını söyledi. Gıda, battaniye ve başka yardım malzemeleri dağıtıldığında ona hiçbir şey gelmiyordu, çünkü yardım dağıtım merkezine kadar yürüyecek veya kendi yerine birini gönderecek halde değildi. Ona yardım ulaşmasının tek yolu, toplum sağlığı çalışanlarının ona bir şeyler getirmesiydi, fakat bu da çok zordu. Yaşadığı yer bile, ona yardım etmek isteyen diğer mülteciler tarafından yapılmıştı.

Kadın kendi başına hiçbir şey yapacak halde olmadığından, bu destekler de verilmese çok daha kötü durumda olacaktı.”

Bu kadının yaşadıkları, Dodo’nun Hakimpara’daki hemşire ekibinin başında bulunduğu bir aylık süre boyunca tanık olduklarından yalnızca biri. Farklı ülkelerde MSF’nin çalışmalarında pek çok kez görev yapmış olan Dodo bu seferki görevinin diğerlerinin hiçbirine benzemediğini, bunu asla unutmayacağını söylüyor.

“Ben hayatımda bu kadar acı görmedim. Rohingya halkı acı çekiyor. Hakikat bu. Durumu gazetelerde okumak ya da radyodan dinlemek yaşananlara dair ufak bir fikir verebilir sadece. Bu acıya doğrudan tanık oldum. Kritik durumda kliniğe gelen hastalar oluyordu, bazılarında komplikasyonlar gelişmişti; çok zor durumda olanlar, şok geçirenler vardı. Ellerinde hiçbir şey olmadan gelen insanları gördük, ne var ne yok her şeylerini Myanmar’da kaybetmişlerdi.”

MSF sağlık ekipleri Hakimpara sağlık tesisinde her gün ortalama 180 hasta görüyor. İshal, kızamık, solunum yolu enfeksiyonu, sarılık, cilt hastalıkları ve son dönemde difteri nedeniyle kliniğe gelen pek çok insan var. 9 Aralık 2017’de Dodo’nun görevi sona erdiğinde 400’den fazla difteri vakası tespit edilmiş durumdaydı ve bu sayı sürekli artıyordu.

Dodo, yaptığı işin ağırlığına ve kimi zaman zorlanmasına rağmen yılmadı ve başarabildikleriyle gurur duydu. Onu motive eden, başında bulunduğu 46 kişilik ekipti: “Ekibimiz harikaydı. Çok pozitif, enerjik insanlarla çalıştım. Onlar da esnek davranmayı öğrenerek beklenenden çok daha fazla çaba gösterdiler.

Dünyayı kurtaramayacağımızı biliyorum ama gayretlerimizle yeniden kazanılan hayatlar bizi daima mutlu ediyor.”


Güney Afrika’da yaşayan hemşire Dodo Kibasomba aslen Kongo’nun doğusundaki Bukavu bölgesinden. Kariyeri boyunca binlerce mülteciye yardım etti ve dünyanın çeşitli yerlerinde krizden kaçan insanlar için çalışmakta kararlı. Kibasomba, Sınır Tanımayan Doktorlar’la birlikte Güney Afrika, Moritanya, Nijer, Güney Sudan, Mali, Nijerya ve Bangladeş’te görev yaptı.

Yorum Yapın