Yemen: Savaş nedeniyle böbrek hastalarının hayatı tehlikede

Abdulla Moaidth, diyaliz tedavisi almak için Amran'dan Sanaa'ya taşınmak durumunda kaldı. Böbrek yetmezliği sorunu, tedaviye devam edilemediği durumlarda ölümcül olabiliyor. Fotoğraf: Malak Shaher/MSF

Sana/Amsterdam, 8 Şubat 2018 – Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Yemen’de diyaliz merkezlerinin ayakta kalma mücadelesi verdiğini ve böbrek yetmezliği olan hastaların hayati tehlike altında olduğunu açıkladı.

Yemen’de yakın zamanda şiddetini artıran çatışmalarla birlikte, böbrek hastalarına hizmet veren 32 tedavi merkezinden dördü kapanmak zorunda kaldı. Halen açık olan merkezlerde ise gerekli malzemeler hızla tükeniyor; bu da hastalara kesintisiz ve eksiksiz tedavi sunma imkanını olumsuz etkiliyor. Hastalar halen çalışan merkezlere ulaşmakta ve tedavi masraflarını karşılamakta güçlük çekiyor.

Böbrek yetmezliği hastaları, kanlarının temizlenmesi için makinelere bağımlı durumdalar. Normalde böbrekler tarafından yerine getirilen bu işlevi makinenin yapması için pek çok hasta haftada üç defa diyalize girer. Bu sayı Yemen’in pek çok bölgesinde haftada ikiye indirildi.

Bu da tıbbi yan etkilerin artmasına, yaşam kalitesinin düşmesine, hatta ölüme sebebiyet veriyor.

MSF Yemen Program Direktörü Djoen Besselink, böbrek yetmezliği yaşayan hastaların çoğunun tedavi görmeye gidecek fiziksel kuvvete veya yol masrafını karşılayacak maddi güce sahip olmadığını belirtti: “Hastalar halen açık olan bir merkeze ulaşabilseler dahi tedavi masrafını karşılamaya güçleri yetmeyebiliyor. Diyaliz hastalarının büyük bölümü devlet memuru ve 18 aydan uzun zamandır maaşlarını alamıyorlar. Hayatlarını kurtaracak bu tedavi imkanından faydalanma ihtimalleri çok düşük.”

35 yaşındaki Mukbil, böbrek yetmezliği hastası. Ulaşım masraflarını azaltmak için aylardır hastanenin otoparkında yaşıyor. “Her diyaliz seansı için eve gidip gelecek yol param yok, bu yüzden otoparkta kalmaya karar verdim,” diyor.

Sanaa'da yaşayan Abdulla, böbrek yetmezliğiyle boğuşuyor. Hayatta kalmak için haftada iki kez diyaliz tedavisi görmesi gerekiyor. Fotoğraf: Malak Shaher/MSF

24 yaşındaki Saber’in hala diyalize girebilmesinin tek sebebi, bu tedavinin sürebilmesi için kayınvalidesinin bütün ziynet eşyalarını bozdurmuş olması. Saber, durumunu “Bu hastalık beni yere sererken sevdiklerim de acı çekiyor” diye anlatıyor.

MSF Yemen Direktörü Besselink hastaların durumundan yola çıkarak şu açıklamada bulundu: “Böbrek yetmezliği hastalarının durumu, savaşın Yemenlilere neler yaşattığını gösteren bir örnek. İlaçlar ve tıbbi malzemeler giderek azalıyor, sağlık çalışanlarına 18 aydır maaş ödenmiyor, hastanelerin kapanmaması için yoğun gayret sarf ediliyor.

Pek çok sağlık merkezi hava saldırılarında, top atışlarında vuruldu, pek çoğu kapanmaya mecbur kaldı. Buna MSF tesisleri de dahil. Sağlık alanında ihtiyaçlar çok fazla ve durum cidden ağır.”

Sınır Tanımayan Doktorlar son iki yıl içinde Yemen’e 800 tondan fazla diyaliz malzemesi ithal etti ve yaklaşık 800 hasta için 83 binden fazla diyaliz seansını ücretsiz gerçekleştirdi. Ancak ülkedeki bütün ihtiyaçları MSF’nin tek başına karşılaması mümkün değil.

Bu nedenle MSF diğer kuruluşların da bu çabaya destek olması ve acilen tedavi görmesi gereken 4 bin 400’den fazla böbrek hastasına yardım etmesi için çağrıda bulunuyor.

MSF ekipleri bugün Yemen’in 11 vilayetinde görev yapıyor ve 23’ten fazla sağlık tesisine destek sunuyor.

Yorum Yapın