Yemenli MSF çalışanı anlatıyor: Yemen’de sağ kalmak artık daha zor

Yemen’de savaş şartlarında yaşam, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçlerinin uyguladığı abluka nedeniyle daha da zorlaşırken, Kasım ayı sonunda patlak veren sokak çatışmaları insanları eve hapsetti.

Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) Yemen’deki su ve sanitasyon sorumlusu Monia Khaled, Sanaa’da abluka altında, çatışmaların arasında yaşamayı anlattı.

8 Aralık 2017, Sanaa - “Geçen hafta çatışmalar ve hava saldırıları başladığında yıllık izindeydim. Sanaa’da en şiddetli çatışmaların yaşandığı diplomatik bölgenin yakınında oturuyorum. Çatışmaların başladığı gün çok sayıda silahlı adamın sokaklarda kontrol noktaları kurduğunu gördüm. Yolların bomboş olmasını fırsat bilerek kız kardeşlerimle beraber yiyecek alışverişi yapıp hemen eve geri döndük. Ardından çatışma başladı.

Bir hafta boyunca ailemle evde kaldım; bu süre zarfında hiç dışarı çıkamadık. İhtiyacımız olan her şeyi neyse ki önceden almıştık. Evdeyken sürekli haberleri izledik ve ailemizden, arkadaşlarımızdan haber almaya çalıştık. Sokakların cesetlerle dolduğunu duyuyorduk ve kendimizi güvende hissetmiyorduk.

Annem ve kardeşlerim evin en güvenli odasında, pencerelerden uzakta, yerde yattılar. Bazı akrabalarım saldırıdan çok etkilendi; bazılarının evleri ağır hasar gördü. Evlerinin çevresindeki binalarda keskin nişancılar olduğu için, ancak yan komşularının evi hava saldırısında yıkılınca evden kaçabildiler. Doğumu başlayan bir kadının evden çıkamadığı için hastaneye gidemediğini duydum. Bir aile de dışarıdaki çatışmaların şiddetinden dolayı evden çıkamayarak, yanan bir binada mahsur kalmış. Bunun gibi pek çok korkunç hikaye dinledik.

İki buçuk yıldır devam eden savaş burada çok şeyi değiştirdi, halk sağlığı üstünde de büyük etkileri oldu. Annemle babamın kullanmak zorunda olduğu bazı ilaçlar var ve biz iki aydır bunları temin edemiyoruz.

Şimdi o ilaçlar yerine benzerlerini bulmaya çalışıyoruz veya yurtdışından gelen tanıdıklardan bize ilaç getirmelerini istiyoruz. Babamın kullandığı kalp ilacı çok kolay temin edilebilen bir ilaçken artık onu bulmak neredeyse imkansız; üstelik fiyatı da çok yükseldi.

Burada her şeyin fiyatı günbegün değişiyor. Ürünün bulunması ne kadar zorsa, fiyatlar da o kadar artıyor. Geçen haftaki yoğun çatışmalardan önce, yemek pişirmekte kullandığımız tüpgazın fiyatı 4.500 riyalken (68 TL), şimdi 6.000 riyal (91 TL) oldu. Yiyecek fiyatları o kadar arttı ki çoğu insan meyve alamaz oldu. Sadece ailelerini doyuracak en temel şeyleri satın alabiliyorlar artık ve bu durum da sağlıklarını etkiliyor. Ben de aileme destek olaya çalışıyorum, çünkü sürekli değişen fiyatlar hepimizi etkiliyor. Acil durumlar için kenara para ayırmaya çalışarak sadece en gerekli şeyleri alıyoruz.

Sanaa’daki klinik ve hastanelerin çoğu bu ay yaşanan çatışmalar sırasında kapandı, fakat savaş genel olarak insanların tıbbi bakıma ulaşmasını zorlaştırdı. Abluka sırasında sağlık nedeniyle yurtdışına çıkması gereken insanlar ya gitmek için başka yollar bulmaya çalıştı ya da burada resmen mahsur kaldılar.

Bugün Yemen’de birçok aile için yaşam koşulları çok kötü. Maaşlar uzun süredir ödenmediği için savaşın etkilerini daha doğrudan yaşamaya ve hissetmeye başladık. Devlete bağlı çalışan pek çok kişi, örneğin Sağlık Bakanlığı personeli, bir yılı aşkın süredir maaşlarını alamıyor.

Birçok insan için her gün ayrı bir hayat mücadelesine dönüştü. Sadece sağ kalmak bile artık eskisinden daha zor.

Sokak çatışmalarını en son 2011’de yaşamıştık. Bence sokaklarda çatışma olması hava saldırılarından daha kötü. Hava saldırısı olduğunda, genellikle belirli yerleri hedef alacaklarını biliyoruz en azından; o zaman da evden çıkmak veya işe gitmek mümkün oluyor. Ama sokakta çatışma varsa hareket etmek çok zor, çünkü güvenliğimizin bir garantisi yok. Sokak çatışmaları, çok sayıda sivilin ölmesi anlamına geliyor. Çatışmalar başlamadan önce biraz daha iyimserdim; savaş nihayet bitecekti. Şimdiyse durum daha da kötüye gidiyor.

MSF bir tıbbi insani yardım kuruluşu olarak Yemen’de su ve sanitasyon çalışmalarından malzeme tedarikine, sağlık hakkında halkı bilgilendirme faaliyetlerine ve elbette tıbbi yardıma kadar pek çok faaliyet yürütüyor. Çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte pek çok kuruluşun ülkeyi terk etmesine rağmen MSF’nin burada kalması çok güzel. Biz buradayız, sahadayız, insanlarla omuz omuzayız.”


Sınır Tanımayan Doktorlar’ın Yemen’deki çalışmaları

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Yemen’de toplam 14 hastane ve sağlık tesisinde faaliyet yürütüyor ve ülkenin 12 vilayetinde (Taiz, Aden, El Dali, Saada, Amran, Hacca, İbb, Sanaa, Hudeyde, Abyan, Şabva ve Lahc) 20’den fazla hastaneye ve sağlık merkezine destek veriyor. Dünya çapındaki en kapsamlı yardım programlarından birini Yemen’de sürdüren MSF’nin yaklaşık 1.600 çalışanı burada görev yapıyor.

 

Yorum Yapın