Yeni rapor, Kunduz'daki saldırının ardındaki gerçekleri ortaya çıkarıyor

2986

MSF Genel Direktörü Stokes, raporla ilgili açıklamasını yaparken / Fotoğraf: Aref Karimi/AFP/Getty Images

5 Kasım 2015, 9 Kasım 2015 (güncelleme)

Sune Engel Rasmussen, Faizabad - The Guardian

Dahili rapor, sağlık çalışanlarının Kabil ve Washington’u uyarmak için ciddi bir çaba sarf ettiğini ve bunun sonucunda 30 dakika sonra aldıkları tek cevabın “Bunu duyduğuma üzüldüm” yazan bir metin olduğunu gün yüzüne çıkarıyor.

MSF Genel Müdürü Christopher Stokes, çok sayıda kişinin hayatını kaybetmesine ve yaralanmasına yol açan hastane bombalamasının ardından ABD ordusunun verdiği tepkiyi göz önünde bulundurarak, “Bunun bir hata olduğuna inanmak çok zor” açıklamasını yaptı.

Amerikan savaş helikopterinin Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) Kunduz’daki hastanesine ardı ardına bomba yağdırdığı sırada, binanın içinde görev yapan sağlık personelleri, Kabil ve Washington DC’deki askeri karargahları defalarca uyarmaya çalıştı.

Fakat yetkililerden ilk yanıtı aldıklarında, olay çoktan katliam boyutuna ulaşmış ve sona ermişti.

Sabaha karşı saat 02.52’de, yani saldırı başladıktan 45, MSF ilk çağrısını yaptıktan 30 dakika sonra, NATO’nun Afganistan merkezinden tek cümlelik yazılı bir metin gönderildi: “Bunu duyduğuma üzüldüm. Ne olduğuna dair hala bir fikrim yok.”

MSF çalışanları bu saldırının acilen sonlandırılmasını talep ettiklerinde ve daha fazla can kaybı yaşanacağından endişe duyduklarını dile getirdiklerinde,  NATO çalışanı bu çağrıya saat  02.59’da “Elimden geleni yapacağım, sizin için dua ediyorum” diyerek yanıt verdi.

Hava saldırısı, bu yazışma üzerinden 15 dakika geçtikten sonra ancak sona erdirildi. O zamana kadar binada, 22 kişi çoktan hayatını kaybetmiş ve ölümcül derecede yaralanmıştı.

Saldırı öncesinde hastane yakınlarında herhangi bir çatışma yoktu

Hava saldırısına dair yeni bilgiler, MSF’nin dahili soruşturmanın sonuçlarını paylaşmak üzere 3 Ekim Salı günü düzenlediği basın toplantısında ortaya çıktı.

Katliamın ayrıntılarına dair çarpıcı bilgiler içeren yeni rapor, saldırı olduğu sırada yaralı Taliban destekçilerinin de hastanede tedavi gördüğüne, fakat ABD saldırısından önce hastane yakınlarında hiçbir silahlı bireyin veya grubun olmadığına dikkat çekiyor.

Aralıksız yağdırılan bombalardan kaçamayan hastane çalışanlarının, ameliyat masalarında hayatlarını kaybettiği ve kaçmaya çalışan insanların da yanarak öldüğü raporda belirtiliyor.

Rapora göre bir MSF hemşiresi “baştan aşağı moloz yığının altında kalmış ve kana bulanmıştı. Patlamada kopan sol kolu ise, küçük bir bez parçasında asılı kalmıştı.” Bir başka MSF çalışanının da şarapnel parçası sebebiyle kafası kopmuştu.

MSF: Hastane bilinçli bir şekilde hedef alındı

Olay öncesi ve sonrası uydudan alınan görüntülere yer veren rapor, MSF’nin hastanenin bilinçli ve belirgin bir şekilde hedef alındığı konusundaki görüşünü doğruluyor. Aynı zamanda rapor, kaçmaya çalışan insanların havadan hedef alınarak vurulduğuna dair hastane çalışanlarının tanıklıklarına da yer veriyor.

Rapor, insanlı savaş helikopterinin GPS koordinatları bilinen bir hastaneyi nasıl olup da bir saat boyunca bombardımana tuttuğunun açıklığa kavuşturulmasını talep ediyor.

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) Genel Müdürü Christopher Stokes, konuyla ilgili olarak The Guardian gazetesine yaptığı açıklamada, “Bize karşı dürüst olmalarını ve gerçekleri tüm ayrıntılarıyla açığa çıkarmalarını istiyoruz” dedi.

MSF, ölümcül saldırıdan tam bir gün önce ABD hükümet yetkilisinin kendilerine ulaşıp  çalışanlarının güvende olup olmadığını ve Taliban gruplarından herhangi birinin Afganistan’daki herhangi bir MSF tesisinde saklanmış olup olamayacağını sorduğunu söylüyor. MSF ise cevaben, bazı yaralı Taliban destekçilerinin de hastanede tedavi edildiğini, ancak sağlık tesislerinin ayrım gözetmeden herkesi tedavi etmesi gerektiğini ve Uluslararası İnsani Hukuk kapsamındaki bu hükme saygı duyulması gerektiğini dile getirdiklerini vurguluyor.

Ambulans içinde yaralı Taliban destekçileri arandı

Sabahın erken saatlerinde, saldırıdan birkaç saat sonra, Kunduz Devlet Hastanesi’nden bir ambulansın ve MSF ambulansının yaralıların bir bölümünü transfer etmek üzere olay yerine geldiğini söyleyen MSF, bu sırada Afgan özel kuvvetinin yaralı Taliban destekçilerini bulmak için ambulansları aradığını belirtiyor.

MSF, olaydan sonra, saat 07.30 - 08.00 arasında bazı MSF çalışanlarının Kunduz Havalimanı’ndan tahliyesinin gerçekleştirildiğini, fakat tahliyeden kısa süre sonra hastane önünde yeni bir çatışmanın alevlendiğini ve kalan çalışanların bir saat boyunca hastanenin bodrumunda beklemek zorunda kaldığını bildiriyor.

Rapor aynı zamanda Afgan yetkililerin, saldırı esnasında Taliban’ın hastane içinde çatışma halinde olduğu konusundaki ısrarlı ve temelsiz iddialarını çürütmeyi hedefliyor.

Stokes, konuyla ilgili açıklamasında bu iddialara bir kez daha şöyle yanıt verdi:

Hastanede 300 Taliban destekçisinin bulunduğu kesinlikle doğru değil. Afganistan Devlet Başkanı Ghani, MSF’nin Kunduz’a geri dönmesi gerektiğini düşünüyor. Ama biz, öncelikle Afgan Hükümeti’ndeki bazı yetkililerin, hastanemizde Taliban destekçilerinin toplandığına dair asılsız söylemlerine son vermelerini istiyoruz. Çünkü bu yaklaşım, hem bizim hem de Afgan çalışanlarımızın hayatını tehliye atıyor.

Yorum Yapın