Nijerya’da Lassa Ateşi salgını

2 yaşındaki Khadijah'ın babası Usman, Lassa Ateşi şüphesiyle karantinaya alınan kızını ve kızının test sonuçlarını bekliyor. Fotoğraf: Lam Yik Fei/MSF, MSF arşivi, Sierra Leone

Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar'ın (MSF) acil durum ekipleri, iki aydır Lassa Ateşi salgınına karşı mücadelede Nijerya Sağlık Bakanlığı yetkililerine destek veriyor. Son haftalarda vaka sayısında azalma kaydedildiyse de MSF tedbirli davranmak gerektiğini vurguluyor. 

"Lassa Humması" olarak da bilinen Lassa Ateşi, Nijerya’da Aralık ve Mart ayları arasında her yıl görülen kanamalı ve ateşli bir viral hastalık. Lassa virüsü taşıyan bir çok memeli sıçanın (multimama sıçanı) vücut sıvılarıyla temas edilmesi yoluyla insanlara bulaşan hastalık, ardından aynı yolla insanlar arasında da yayılıyor.

Hastalık ateş, mide bulantısı ve baş ağrısı gibi belirtilerle başlıyor ve her beş kişiden birinde, organ yetmezliği gibi daha ağır semptomlar da görülüyor.

Geçtiğimiz haftalarda Lassa Ateşi vaka sayısında azalma yaşandığını, fakat hastaları ve sağlık çalışanlarını bu hastalığa karşı korumak için tedbirli davranmak gerektiğini belirten MSF Acil Yardım Koordinatörü Claire Lansard, bölgedeki son durumla ilgili olarak şunları söyledi: "Lassa Ateşi önce çok hafif belirtilerle başlıyor. Fakat hastalığın kendisine de bulaştığını düşünen kişiler bir an önce tedbir olarak en yakın sağlık merkezine başvurmalı. MSF olarak, viral kanamalı ateş hastalarının bakımı ve bu hastaları tedavi eden sağlık çalışanlarının korunması konusunda tecrübe sahibiyiz. Bu teknik uzmanlığı Nijerya Sağlık Bakanlığı ile paylaşmaktan ve bu salgını yenmek için el ele çalışmaktan memnuniyet duyuyoruz.”

Bu yıl yaşanan salgın son yıllarda görülen en büyük salgın oldu. 1.781 şüpheli vaka arasından 408’i doğrulandı ve 146 kişi hayatını kaybetti. Bu ölümlerin 101’inin ise Lassa Ateşi'ne bağlı olduğu doğrulandı.

Ancak, Nijerya Salgın Kontrol Merkezi’nin açıkladığı rakamlara göre, son haftalar içinde sağlık merkezlerine bildirilen vaka sayısında azalma kaydedildi.

Salgından sağlık çalışanları da etkilendi. Lassa Ateşi olduğunu bilmeyen hastaları tedavi eden ve/veya önlük, eldiven ve maske gibi koruyucu ekipman olmaksızın çalışmak zorunda kalan hemşire, hasta bakıcı ve doktorlar arasında hayatını kaybedenler oldu.

Lassa Ateşi kaynaklı ölümlerde, dezenfeksiyon ve güvenli defin işlemlerinin özenle uygulanması gerekiyor. Fotoğraf: Lam Yik Fei/MSF, MSF arşivi, Sierra Leone

MSF ekipleri salgından en fazla etkilenen eyaletlerin üçünde, yani Bauchi, Ebonyi ve Ondo eyaletlerinde görev yapıyor. Bauchi’de MSF altı kişiyi tedavi etme kapasitesine sahip bir karantina tesisi kurdu. Ekip ayrıca Nijerya Sağlık Bakanlığı çalışanlarına Lassa Ateşi hastalarının tedavisi konusunda eğitim veriyor, ilaç bağışında bulunuyor ve salgından en çok etkilenen yerlerde topluluk içinde çalışmalar yaparak insanları Lassa Ateşi belirtileri ve hastalananların yapması gerekenler hakkında bilgilendiriyor.

Ebonyi eyaletindeyse MSF, Abakaliki Federal Eğitim Hastanesi ile işbirliği içinde, Lassa Ateşi hastalarının tedavisinde uzmanlaşan Viroloji Merkezi’ne destek verip buranın işleyişini güçlendirmeye çalışıyor. Viroloji Merkezi’ne ekipman sağlayan ve çalışanlara eğitim veren MSF ekibi, hastane girişlerinde görev yapan, dolayısıyla Lassa Ateşi olduğunu bilmeden tedavi için hastaneye gelen hastalarla temas edebilen sağlık personelini de bu konuda eğitiyor.

Eğitim jinekoloji ve doğum, yetişkinler ve çocuklar için acil servis gibi bölümlerde çalışanları da kapsıyor. Bu eğitimlerin, gelecek yıl yaşanacak salgında da hastane ekibine faydası olacağı düşünülüyor.

287 şüpheli vakanın görüldüğü, 98 vakanın doğrulandığı ve 28 kişinin hayatını kaybettiği Ondo eyaletinde ise MSF, sekiz sağlık tesisine viral kanamalı ateş kitleri bağışladı ve sağlık çalışanlarına eğitim verdi.

Bunun yanında, Akure kentinde bulunan tek karantina ünitesi de güçlendirildi. Güçlendirme kapsamında karantina birimi ıslah edildi, atık kontrol alanı kuruldu, triyaj bölümü ve ambulans yolunun yanı sıra hastanenin diğer tamir ve bakım işleri yapıldı.

MSF, salgının artık son bulduğu Anambra eyaletinde de sağlık çalışanlarına hastaların nasıl tedavi edileceği ve karantina tesisinin nasıl kurulacağı konusunda eğitim verdi, ardından buradaki ekip Ebonyi eyaletine kaydırıldı.


Sınır Tanımayan Doktorlar, Lassa Ateşi müdahalesi dışında, Sokoto ve Jigawa eyaletlerinde çocuk sağlığı ve üreme sağlığı alanında kapsamlı saha çalışmaları yürütüyor. Zamfara ve Nijer eyaletlerinde kurşun zehirlenmesi geçiren çocuklara yardım eden kuruluş, Port Harcourt’ta da cinsel şiddete maruz bırakılmış kişilere destek sunuyor.

MSF 2014 yılı ortalarından bu yana Nijerya’nın kuzeydoğusunda çatışmadan etkilenen insanlara sağlık hizmeti veriyor. MSF ekipleri ayrıca menenjit ve kolera salgını gibi tıbbi acil durumlara da müdahale ediyor.

Yorum Yapın