Tüberküloza karşı erişilebilir tedavi, ABD ve ilaç lobisinin baskısı altında

BM Tüberküloz Üst Düzey Toplantısı öncesinde ülkeler, erişilebilir tedaviye karşı ilaç lobisinin baskısı altında. ABD hükümeti bildirgeyi onaylamamakla tehdit ederek ağır baskı yapıyor.

New York, 20 Temmuz 2018—Birleşmiş Milletler’in veremle (tüberküloz) mücadele için bu yılın Eylül ayında ilk defa yapacağı üst düzey toplantı öncesinde, bildiri metninin son taslağı üstünde müzakere eden ülkeler, insanların uygun fiyatlı ilaçlara erişimini sağlamak amacıyla devletlerin tamamen yasal adımlar atma hakkını koruyan tüm maddeleri tasarıdan çıkarmaları yönünde ağır baskı altında. Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), bugün (20 Temmuz) haberdar olduğu durumu kamuoyuna bildirdi.

New York’ta yaklaşık iki aydır devam eden müzakereler bu hafta sonu tamamlanmak üzere ve karara bağlanacak son konulardan biri, Dünya Ticaret Örgütü’nün Fikri Mülkiyet Haklarının Ticaretle İlişkili Yönleri (TRIPS) Anlaşması’nda korunan kamu sağlığı tedbirlerine dair kullanılacak dil. TRIPS Anlaşması ülkelerin kamu yararına, halk sağlığını korumak adına patentleri aşan “zorunlu lisanslar” vermesine imkan tanıyor.

İlaçların erişilebilir fiyatlı olması ve TRİPS’in sağladığı esnekliklerin bu alanda kullanımı, Birleşmiş Milletler’in Antibiyotik Direnci Hakkındaki Üst Düzey Deklarasyonu da dahil olmak üzere çeşitli uluslararası forumlarda üzerinde uzlaşılmış bir konu.

MSF Temel İlaç ve Aşılara Erişim Kampanyası HIV ve Tüberküloz Sorumlusu Sharonann Lynch şöyle konuştu: “Dünya liderleri, dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalığına karşı nasıl mücadele edileceğine karar vermek üzere ilk defa bir araya gelecekken nasıl oluyor da, büyük ilaç şirketlerinin lobi çalışmalarıyla destek verdiği kimi ülkeler, hayati önem taşıyan ilaçların erişilebilir fiyatlı olması gereğinden söz edilmemesi için baskı yapabiliyor?

İlaca dirençli tüberküloz halk sağlığında acil durumdur. Dolayısıyla eğer insanların boş yere hayatını kaybetmesinin önüne geçmek istiyorsak tüm dünyanın, bu hastalığa karşı mücadeleyi güçlendirmesi şarttır. Bunu, ilaca dirençli tüberküloz hastalarının tedavisinde erişilebilir fiyatlı jenerik ilaç ya da daha emniyetli olan oral ilaç kullanımını engelleyerek yapamayız.”

Tüberküloz Bildirgesi üzerine konuşmaların sonuca ulaşması beklenirken Cuma günü de devam eden tartışmalar sonuçsuz kaldı. Amerika Birleşik Devletleri, bazı ifadelerin metinden çıkartılmaması durumunda Eylül ayında BM Genel Kurulu’nda bildirgeyi imzalamayacağını söyleyerek diğer taraflara ağır baskı yapıyor. ABD’nin çıkartılmasını istediği maddelerden bazıları şöyle: (Madde 19) “Erişilebilir fiyatlı ilaçların önemini kabul eder,” ve “ülkeleri, fikrî mülkiyet yasalarını erişimi teşvik edecek şekilde uygulamaya önemle davet eder.”

Gelişmekte olan ülkelerden oluşan G-77 grubu, Dünya Ticaret Örgütü’nün TRIPS Anlaşması’yla halk sağlığı yararına esneklik gösterilmesini ve halk sağlığı tedbirlerini yasal güvence altına alan 2001 Doha Deklarasyonu’na atıfta bulunan tüm ifadelerden vazgeçme yönünde baskı altında.

Müzakere uzmanlarının bu metin üzerindeki çalışmalarını Pazartesi günü bitirmeleri bekleniyor. Planlara göre metin bundan sonra tekrar müzakereye açılmayacak.

MSF Erişim Kampanyası’nın Güney Asya Sorumlusu Leena Menghaney, “G-77 ülkeleri ve Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika gibi tüberkülozun yaygın olduğu ülkeler başta olmak üzere tüm ülkelere sesleniyoruz,” dedi. “Tedaviye ihtiyacı olan insanların ilaca ulaşmasını engellemeyi hedefleyen bu zorbalığa karşı hemen şimdi ayağa kalkmalı, buna karşı koymalısınız. Yaklaşan Tüberküloz Zirvesi, devletlerin ilaçları insanlar için erişilebilir kılma hakkının pekiştirilmesi adına çok önemli bir fırsat. Bu fırsatı heba etmeyelim.”

Yorum Yapın