Gazze’de bombardıman ve sonrası: Bir çocuğun hikâyesi

Kasım 2019’da Gazze’de İsrail’in hava saldırılarıyla 11 sivil öldürüldü. Daru’s-Selam Hastanesi’ndeki Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ekibi, bombardımanda bütün ailesini kaybeden ve kendisi de yaralanan 11 yaşında bir kız çocuğunu tedavi ediyor. Bu çocuğun hikâyesi, abluka altındaki bir şerit içinde yaşayan çaresiz insanların bu saldırılardan nasıl etkilendiğini göz önüne seriyor.

Gazze, Aralık 2019

 

Bu fotoğrafta 11 yaşındaki Salwa, Daru's-Selam Hastanesi'nde ameliyata girmek üzere. Ameliyat ekibi onun korkmaması, rahat etmesi için Salwa'yı balonlar ve şarkılarla karşıladı. MSF'nin ameliyathane sorumlusu Mohammad Wadi, “Bombardımandan birkaç gün sonra Salwa'nın hastaneye geldiği gün hepimiz çok üzüldük," diye anlatıyor: "Hastaneden ağlayarak çıktım. O zamandan beri Salwa'ya kendi çocuğumuz gibi bakıyoruz. Yaşadıklarına dayanmasını kolaylaştırmaya çalışıyoruz. Hepimiz Salwa'nın yakında daha iyi olacağını umuyoruz." Fotoğraf: Candida Lobes, Aralık 2019.

Salwa yavaş yavaş uyanıyor. Kendini sersemlemiş hissediyor ama bu, tanıdık bir his onun için. Gazze’nin güney kesiminde MSF tarafından desteklenen Daru’s-Selam Hastanesi’nde daha önce de birkaç cerrahi operasyon geçirmişti. Bu kez sıkı durdu Salwa, ameliyathaneye girerken hiç ağlamadı.

Salwa hastanedeki odasının penceresinden, uzaklarda Akdeniz’i görüyor ve okula gidip gelen çocukların seslerini duyuyor. Ama iri, kara gözleri hep başka yöne bakıyor. Gözlerini odadaki eşyalara, içerideki insanlara dikiyor, dışarıda ters bir şey varmış, endişe edecek bir şey varmış gibi…

MSF’nin bu hastanede psikososyal destek çalışması yapan ruh sağlığı danışmanı Rania Samour, “Salwa bir gün iyi, bir gün kötü oluyor,” diyor. “Bazen hüngür hüngür ağlayarak ısrarla ailesini görmek istiyor. Bazen daha çok tepki veriyor, gülümsüyor, benimle sohbet ediyor.”

11 yaşındaki Salwa, Kasım 2019’da Gazze Şeridi’nde İsrail Ordusu ve İslami Cihat Örgütü arasındaki askeri gerginlik sırasında İsrail’in hava saldırısında ailesini kaybetti.

İsrail’in hava bombardımanlarında üç gün içinde Gazze’de 11 kişi öldürüldü, sekizi çocuktu.

İsrail yetkilileri, Salwa’nın ailesinden dokuz kişiyi öldüren bu saldırının yanlış bir değerlendirme sonucu olduğunu kabul etti.

Salwa’nın annesi, babası, erkek kardeşleri, amcası, yengesi ve kuzenleri bu saldırıda hayatlarını kaybettiler.

Bu iki aile, Gazze’nin 15 kilometre güneyinde oluklu sac levhalardan yapılmış barakalarda yaşıyor, hayvancılık yapıyorlardı. Evlerinden geriye hiçbir şey kalmadı.

Salwa, bildiği azıcık İngilizceyle anlatıyor: “Benim annem İngilizce öğretmenidir. Büyüyünce ben de onun gibi öğretmen olmak istiyorum, ama ben Arapça öğreteceğim.”

MSF'den anestezi uzmanı Rima Alghoul, Gazze'de Daru's-Selam Hastanesi'nde Salwa'nın ameliyatından önce onun hazırlıklarını yapıyor. Fotoğraf: Candida Lobes, Aralık 2019.

Salwa’nın eğitimiyle artık babaannesi ilgilenecek. Babaannesi ihtiyar bir kadın. Altı torunu bombardımandan mucize eseri kurtulmuş. Babaannenin, torunlarının geçimini temin etmek konusunda elinden gelenler çok kısıtlı.

Dört hafta önce Salwa hastaneye getirildiğinde Rania buradaydı. O zamandan beri de Salwa’nın yanından ayrılmadı.

“Daha çocuk o, ve evinin yıkıldığını, annesiyle babasının öldüğünü kabullenmesi gerekiyor,” diyor Rania. “Zihninde, ailesinin öldüğü, hayatının mahvolduğu o geceye geri dönüyor. Toz ve duman bulutunun içinde ablasının onu enkazın arasından çekip dışarı sürüklediğini hatırlıyor. Salwa ayağından yaralandığı için yürüyememiş, çok canı yanıyormuş. Annesinin cansız bedeninin yanında, babası başta yaşıyormuş. Salwa, babasının kurtarma ekibine çocuklarını kurtarmaları için yakarırken yaralandığını da hatırlıyor.”

Salwa’nın babasına dair son hatırası bu. O gece babasını Gazze’deki El Şifa Hastanesi’nin yoğun bakım ünitesine kaldırmışlar. Birkaç gün sonra, hava bombardımanında aldığı yaralar nedeniyle o da hayatını kaybetmiş.

Rania, yaslı bir ifadeyle “Ona gerçeği söylemem, onu yeni bir travmadan korumam gerekiyordu,” diyor. “Salwa’ya babasının öldüğünü, ona sarılarak söyledim. Kalbinin nasıl attığını hissediyordum. Keşke ailesini geri getirebilsem ona, başka hiçbir şey istemiyor.”

Salwa MSF’nin güney Gazze’deki hastanesine getirildiğinde sağ ayağında açık kırıklar ve yumuşak doku yaralanması vardı. MSF’den cerrah Helene Andersson-Molina, “Salwa’nın yarasının ağırlığından dolayı ona kapsamlı debridman[1]  yapmamız gerekti, ardından kemiğin açıkta kalan kısmını kapatmak ve ayağındaki yumuşak dokuyu onarmak için deri grefti[2] yapıldı,” diye anlatıyor. “Kırıklar halen iyileşmekte; konservatif tedavi uyguluyoruz. Kemik ve dokulardan alınan örnekler Salwa’da birçok ilaca dirençli bakteriler olduğunu gösterdi. Şiddetli darbelerle oluşan böyle yaralar enfeksiyona karşı çok hassastır, çünkü cilt parçalanmış, bakterilerin vücuda giriş yolu açılmıştır. Vücutta birçok ilaca dirençli bakteriler olması çok spesifik antibiyotikler kullanmamız gerektiğini gösteriyor. Salwa için bu, daha üzün sürece ve temas önlemli karantina odasında geçecek bir tedavi demek."

Helene, "Salwa’yı uzun bir süreç beklese de sonunda ayağı işlevini geri kazanacak," diyor. Ama Rania yine de onun geleceğinden endişe ediyor: “Salwa tekrar yürüyecek belki, ama yara izlerini ve yaşadığı çok büyük kaybın psikolojik travmasını ömrü boyunca taşıyacak. Onun sağlığıyla, eğitimiyle kim ilgilenecek? Yüreğimi acıtan, zor bir hafta oldu. Salwa’yı yatağında gördükçe kendimi onun yaşında bir çocuk olarak, onun durumunda hayal ediyorum, onda kendi çocuklarımı görüyorum. Gazze’de yaşamak, hiç bitmeyen bir travmanın içinde yaşamak demek. Bizim hayatımız sürekli olarak tehlike altında ve buna alışmak zorundayız.”

İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi OCHA’ya göre son 10 yıl içinde İsrail’in Gazze’ye yönelik askeri operasyonları sırasında yaklaşık 2 bin kişi hayatını kaybetti,[3] B’Tselem kuruluşuna göre aynı dönemde Gazze’den atılan roketler ve havan ateşi 18 İsrailli sivilin ölümüne yol açtı.[4] Salwa’nın hikâyesi, yaraları ve yaşadığı yas, bu bitmez çatışmaya hapsedilmiş binlerce insana yaşatılan acının vücut bulmuş hali gibi.

Her askerî gerilim döneminin ardından, sonunda ateşkes olur, bombalar düşmez olur, ama şiddetin kalıntıları hâlâ oradadır. O izler, kayıplarının yasını yaşayan ailelerin içinde, yıkık evler ve yıkık hayatlar arasında ve Rania gibi, her şeye rağmen bu yükü hafifletmek için çalışmaya devam edenlerde kalırlar.

 

[1] Kalan sağlıklı dokunun daha iyileşmesini sağlamak için ölü, hasarlı veya enfekte olmuş dokunun temizlendiği cerrahi operasyon.

[2] Deri grefti, vücudun bir bölgesindeki cildin cerrahi yöntemle alınarak başka bir yere nakledilmesi veya yerleştirilmesidir.

[3] https://www.ochaopt.org/data/casualties

[4] https://www.btselem.org/statistics/fatalities/after-cast-lead/by-date-of-event/israel/israeli-civilians-killed-by-palestinians

Yorum Yapın