Suriye: Tabka’da hayat normale dönmeye başladı

Kuzey Suriye’de insanlar Tabka kentine sığınmaya devam ediyor. Ancak Fırat Nehri üstündeki büyük barajıyla tanınan ve savaşta tamamen yerler bir edilmeyen Tabka'da, yerinden edilen insanların kalabileceği bir kamp bulunmuyor.

Rakka vilayetinde yer alan Tabka Mayıs 2017’de IŞİD diye de bilinen İslam Devleti’nin elinden kurtarılmıştı. El yapımı patlayıcılarla karşılaşma riskine rağmen Tabka; Suriyeli, Kürt ve Türk kuvvetler arasında devam eden çatışmalar sonucunda yerinden edilen pek çok kişinin geçici de olsa barınacak bir yer bulma umuduyla yöneldiği merkez haline geldi.

Uluslararası tıbbi insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) kuzey Suriye acil durum koordinatörü Moctar, insanların her taraftan Tabka’ya geldiğini anlattı:

Yalnızca Rakka ve Deyr ez Zor civarından ve Irak sınırı çevresinden değil, batıda Halep’ten, İdlip’ten ve Hama’dan gelenler de var.

Tabka'da şu anda hizmet vermeyen hastane binası. Duvarda kırmızı yazıyla "dikkat mayın var" yazıyor. Fotoğraf: Edward Armstrong/MSF.

Tabka’ya gelenlerin bazıları aslında buradan sadece geçiyor; örneğin İslam Devleti’nin kontrolündeki alanlardan kaçmış olan Iraklılar şimdi Türkiye üzerinden ülkelerine dönebilmek için Tabka’dan kuzeye doğru gidiyorlar. Ancak gelip burada kalanlar da var, kimileri evlerine ulaşmaları mümkün olmadığı için, kimileri de çatışmalar henüz bitmediği için burada kalıyor.

Suriye’nin her tarafında insanlar şiddetten kaçabilmek amacıyla ülke içinde sürekli olarak yer değiştiriyor. Güneyde ve batıda hükümet güçlerince başlatılan saldırılardan kaçmaya çalışırken birden çok defa yerinden edilen binlerce insan var.

Tabka’da kentin 40 bin sakininin yanı sıra, yerinden edilmiş 100 bin kişinin bulunduğu tahmin ediliyor. Bunların büyük bölümü çok zor şartlar altında yaşıyor. Moctar durumu şöyle özetliyor: “Yerinden edilenler yazın sokaklarda yatıyorlardı ama kışın hava soğuk olduğu için kapalı yerler bulup orada barınmaya çalışıyorlar. Okul gibi devlet binalarına, bombalanıp terk edilmiş binalara sığınıyorlar. Bu binalarda su ve elektrik ya yok ya da çok kısıtlı.”

Çatışmaların sağlık üzerindeki etkisi ağır oldu

Tabka devlet hastanesi de savaş sırasında hasar görmüştü, fakat şu anda doğumların ve sezaryen ameliyatlarının gerçekleştirilebildiği acil servis bölümü hizmet veriyor. Şehirde sağlık hizmeti veren küçük tesisler de tekrar açılmaya başladı ama bunlar verdikleri hizmet karşılığında ücret alıyor.

Bundan dolayı MSF Eylül ayında kentte, Tabka ve civar köylerde yaşayan yerinden edilmiş kişiler ve kırılgan durumdaki insanlar da dahil olmak üzere hem yetişkinlere hem çocuklara hizmet veren bir klinik açtı.

Buradaki MSF ekibi her gün 200 ila 300 muayene gerçekleştiriyor, tedavi ettikleri vakaların bir çoğu ise şark çıbanı (deri leishmaniasisi) vakaları.

MSF Tabka’da ruh sağlığı desteği ve ayrıca Aralık ayından bu yana fizyoterapi imkanı sağlıyor.

Tabka Hastanesinin park yerinde, savaş sırasında hasar görmüş ve terk edilmiş bir ambulans. Tabka, uluslararası koalisyonun desteklediği Suriye Demokratik Ordusu tarafından Nisan 2017'de İslam Devleti'nin (IŞİD) elinden alınmıştı. Çatışmalar sırasında IŞİD militanları bu hastanede saklandı. Fotoğraf: Agnes Verraine-Leca.

MSF Tabka’da çocuklarda beslenme yetersizliğini tespit etmeye yönelik taramalar da yapıyor ancak bu alanda durumun kritik olduğunu düşündüren herhangi bir bulgu olmadı. Orta şiddette akut beslenme yetersizliği görülen az sayıda çocuk arasında altı aydan küçük olanlara mama, daha büyük bebek ve çocuklara ise terapötik gıda temin ediliyor.

Öte yandan ruh sağlığı alanında ciddi ihtiyaçlar söz konusu. Acil durum koordinatörü Moctar şöyle anlatıyor: “Psikiyatrımız otizmli bir çocukla görüşüyor, ardından idrar kaçırma sorunu olan birkaç çocuk geliyor. Bu vakaların çocukların tanık olduğu şiddetten kaynaklandığı açık. Pek çok yetişkinde şizofreni, ağır depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu gibi psikiyatrik rahatsızlık belirtileri gözleniyor. Savaşın şu son aylarında yaşananların insan sağlığı üstündeki etkileri ağır oldu.”

Tabka’da durum şu anda sakin, bu da hastaları tedavi etmeyi kolaylaştırıyor. Kuzey Suriye’de istikrarsızlık sürerken Tabka’da hayat yavaş yavaş normalleşiyor. Bunun bir işareti de, okulların yeniden başlayacağı yönünde rivayetler olması. Ancak okulların açılması başka sorunlara yol açabilir, çünkü evlerini terk etmek zorunda kalan aileler okul binalarına sığınmış bulunuyor.

Yorum Yapın